One Radical Planet

🔒
❌ About FreshRSS
There are new available articles, click to refresh the page.
Before yesterdayYour RSS feeds

Αντίσταση ενάντια στο φόβο και την διχοτόμηση (βίντεο και εικόνες)

By puk
Για δύο συνεχή Σάββατα (29/02 και 07/03/2020) ελληνοκύπριοι και τουρκοκύπριοι διαδήλωσαν και στις δύο πλευρές του οδοφράγματος της Λήδρας με αίτημα να ανοίξουν ξανά όλα τα οδοφράγματα. της Αθηνάς Καρυάτη Το δεύτερο Σάββατο, η συμμετοχή στην διαμαρτυρία ήταν τριπλάσια από ότι το προηγούμενο, πάνω από 300 άτομα στο νότο και πάνω από 150 άτομα στο […]

1 βδομάδα κλειστά τα οδοφράγματα. Οι μόνοι ιοι που διαδίδονται είναι ο εθνικισμός και η τρομοκρατία. Δεν μας σταματούν! Νέο κάλεσμα διαμαρτυ

By puk
Πέρασε ήδη μια εβδομάδα και όπως αναμέναμε, τα οδοφράγματα παραμένουν κλειστά. Θα παραμείνουν κλειστά λένε μέχρι την Κυριακή, και την Δευτέρα θα επανεξετάσουν. Δεν έχουμε καμία ψευδαίσθηση ότι θα τα ανοίξουν. Αυτή την εβδομάδα αποκαλύφθηκε πλήρως ότι η κυβέρνηση δεν έκλεισε τα οδοφράγματα για τον κορονοιό, αλλά για να ενισχύσει τον εθνικισμό και να κάνει […]

Όχι στο κλείσιμο των οδοφραγμάτων! Διαμαρτυρία 29/2, στις 12μμ στο οδόφραγμα της Λήδρας

By puk
Η κυβέρνηση κλείνει τα οδοφράγματα! Το ήθελε να το κάνει εξάλλου από καιρό. Είναι λένε για την προστασία της υγείας μας ενάντια στον κορονοιό. Ο μόνος ιος που μας προσβάλει όμως είναι ο ιος του εθνικισμού. Παρόλο που δεν παρουσιάστηκε κανένα κρούσμα Κορονοιού στο βορρά ή στην Τουρκία, παρόλα αυτά αποφάσισαν να κλείσουν 4 από […]

Αντίσταση ενάντια στο φόβο και την διχοτόμηση (βίντεο και εικόνες)

By puk
Για δύο συνεχή Σάββατα (29/02 και 07/03/2020) ελληνοκύπριοι και τουρκοκύπριοι διαδήλωσαν και στις δύο πλευρές του οδοφράγματος της Λήδρας με αίτημα να ανοίξουν ξανά όλα τα οδοφράγματα. της Αθηνάς Καρυάτη Το δεύτερο Σάββατο, η συμμετοχή στην διαμαρτυρία ήταν τριπλάσια από ότι το προηγούμενο, πάνω από 300 άτομα στο νότο και πάνω από 150 άτομα στο […]

Κομμάτι κομμάτι θα ρίξουμε το τείχος

By Syspirosi Atakton
Στα μέσα Δεκέμβρη, όταν ανακοινώθηκαν οι κοινές περιπολίες στρατού και αστυνομίας στην εντός των τειχών πόλη της Λευκωσίας, είχαμε γράψει ότι ο σκοπός αυτού του μέτρου ήταν διττός: Καταρχάς για να εμπεδωθεί η διχοτόμηση στην συνείδηση του κόσμου, μετατρέποντας σταδιακά την πράσινη γραμμή που επέβαλε η σύγκρουση Τουρκικού και Ελληνικού εθνικισμού στην Κύπρο, σε κρατικά σύνορα μεταξύ Νότιας και Βόρειας Κύπρου. Το δεύτερο σημείο που θίξαμε ήταν η χρήση του στρατού ως όργανο καταστολής. Την περασμένη βδομάδα είδαμε να εφαρμόζονται στην πράξη και τα δύο. 
 
Είδαμε λοιπόν κληρωτούς στρατιώτες να χρησιμοποιούνται με απίστευτη ευκολία από την αστυνομία για να καταστείλουν ειρηνική διαμαρτυρία ατόμων που ζητούσαν να ανοίξουν τα οδοφράγματα που έκλεισε η Κ.Δ. με το πρόσχημα του κορωνοϊού. Η ενέργεια αυτή βρήκε πλήρη αποδοχή από την Δεξιά, το οποίο μας κάνει να αναρωτιόμαστε εάν σε περίπτωση που ο κόσμος που διαμαρτύρεται αυξηθεί, αν θα κατεβάσουν και τα τανκς και θα ενεργοποιήσουν και τις παρακρατικές ομάδες -προθυμοποιήθηκαν και μόνοι τους-. Δεν είναι κάτι καινούργιο άλλωστε, ακριβώς τις ίδιες πρακτικές εφάρμοσαν και όταν μοίραζαν την Κύπρο στα δύο. Η ουσία βέβαια παραμένει ότι η κυβέρνηση βρήκε ακόμα μία αφορμή να δείξει ότι ο στόχος της είναι η εδραίωση της διχοτόμησης. Το κλείσιμο των μισών οδοφραγμάτων για την μη εξάπλωση του κορωνοϊού στερείται οποιασδήποτε επιστημονικής βάσης από την στιγμή που δεν υπάρχουν κρούσματα στην Κύπρο (βόρεια και νότια), ενώ και οι δικαιολογίες που έδωσαν δεν πείθουν κανέναν που δεν θέλει να πειστεί. Ακόμα και στην πιο αληθοφανή εκδοχή των δικαιολογιών της κυβέρνησης, αυτή του υπουργού υγείας ότι τρία οδοφράγματα ελέγχονται πιο εύκολα από εφτά, η διαφορά είναι ότι αντί να έχουν δώδεκα άτομα να ελέγχουν για πυρετό θα είχαν είκοσι οκτώ. Για αυτό δεν προκαλεί καμία έκπληξη άλλωστε ότι όλοι ανεξαιρέτως όσοι υποστήριξαν την κίνηση προσωρινού κλεισίματος είναι όσοι θέλουν και το μόνιμο κλείσιμο των οδοφραγμάτων, άρα και την οριστική διχοτόμηση της Κύπρου. 
 
Φυσικά εκτός από την κυβέρνηση της Κ.Δ. με την αφορμή τα περιστατικά στην νεκρή ζώνη βρήκαν ευκαιρία κάθε λογής κανίβαλοι εθνικιστές, να δηλώσουν την συμπαράστασή τους στην αστυνομία και τον στρατό, οι οποίοι φυλάνε Θερμοπύλες, κατηγορώντας τους διαμαρτυρόμενους ως προδότες. Καλούν μάλιστα να κλείσουν επί μονίμου βάσεως και τα υπόλοιπα οδοφράγματα, όχι λόγω κορωνοϊού, αλλά επειδή προτιμούν μισή “ελληνική” πατρίδα, παρά ολόκληρη και ομόσπονδη. Αντίστοιχα με τους εθνικιστές της νότιας πλευράς, και οι εθνικιστές της βόρειας πλευράς εκμεταλλεύονται το γεγονός του κλεισίματος κάποιων οδοφραγμάτων για να δηλώσουν ότι η “ειρήνη” ήρθε το ’74 και ότι προτιμούν την Κύπρο μοιρασμένη ως έχει. Οι αντιδράσεις όλου του φάσματος των διχοτομιστών της Κύπρου, λόγω της διαμαρτυρίας των ατόμων που ζητούν το άνοιγμα των οδοφραγμάτων και την επανένωση, ενάντια στην απόφαση της κυβέρνησης, δείχνουν ότι πλέον θα πρέπει να τεθούν ξεκάθαρα οι διαχωριστικές γραμμές μεταξύ όσων επιθυμούν την ειρήνη και την επανένωση της Κύπρου και όσων επιθυμούν την αντιπαράθεση και την διχοτόμησή της. 
 
Το παραμύθι περί θωράκισης της Κύπρου με στρατηγικές συμμαχίες έχει ξεφτίσει τελείως, ενώ το «θαύμα της κυπριακής οικονομίας» από το ξέπλυμα χρήματος και την πώληση διαβατηρίων έχει κορεστεί και θα καταρρεύσει πολύ σύντομα. Συνεπώς χρειάζεται ένας νέος επικερδής τομέας «ανάπτυξης» και αυτός όπως όλα δείχνουν είναι οι στρατιωτικοί εξοπλισμοί. Και όπως και να το κάνουμε, κλειστά χερσαία σύνορα (για να μην μπαίνουν οι «κακοί μετανάστες» και ο «κακός ιός») είναι σίγουρα κάτι πιο απτό από την ΑΟΖ και τα δικαιώματα εξόρυξης κάποιων πολυεθνικών.
 
Είναι επιτακτική ανάγκη να απαιτήσουμε να ξανανοίξουν όλα τα οδοφράγματα για να συνεχίσει απρόσκοπτα η συνεργασία μεταξύ της κοινωνίας της Κύπρου, να αποστρατικοποιηθεί η Λευκωσία και ολόκληρο το νησί από όλους τους στρατούς που την πνίγουν και να επαναρχίσουν οι συνεργασίες μεταξύ ομάδων από τα κάτω για την επανένωση!
Για να μην συνηθίσουμε στον φόβο, για να μην συνηθίσουμε την διχοτόμηση!
 
Συσπείρωση Ατάκτων
Μάρτιος 2020
Υ.Γ. Φασίστες θα σας θάψουμε σε Κύπρο ενωμένη
Υ.Γ.2 Αλληλεγγύη στον Ν.Θ.

Η τουρκική ιδέα προσάρτησης και η τουρκοκυπριακή δήλωση ανεξαρτησίας

By nikosmoudouros
Η αξιολόγηση της σημερινής αντιπαράθεσης μεταξύ της Τουρκίας και της πλειοψηφίας της Τουρκοκυπριακής κοινότητας θα πρέπει να αξιολογηθεί στο πραγματικό της μέγεθος και βάθος. Πέραν των πιο σφαιρικών πολιτικών συμπερασμάτων που μπορούν να εξαχθούν, μια αναλυτική προσέγγιση της σημερινής αντιπαράθεσης θα συμβάλει περισσότερο στην κατανόηση των εξελισσόμενων διαδικασιών στις σχέσεις Τουρκοκυπρίων – Τουρκίας. Δηλαδή ενός […]

Η τουρκική ιδέα προσάρτησης και η τουρκοκυπριακή δήλωση ανεξαρτησίας

By nikosmoudouros
Η αξιολόγηση της σημερινής αντιπαράθεσης μεταξύ της Τουρκίας και της πλειοψηφίας της Τουρκοκυπριακής κοινότητας θα πρέπει να αξιολογηθεί στο πραγματικό της μέγεθος και βάθος. Πέραν των πιο σφαιρικών πολιτικών συμπερασμάτων που μπορούν να εξαχθούν, μια αναλυτική προσέγγιση της σημερινής αντιπαράθεσης θα συμβάλει περισσότερο στην κατανόηση των εξελισσόμενων διαδικασιών στις σχέσεις Τουρκοκυπρίων – Τουρκίας. Δηλαδή ενός […]

Καταγραφές Μάρτης 2018-2 (μέχρι και 2 απρίλη)

By gregoris

21/3/2018

Δεν γίνεται ούτε ξέπλυμα ούτε φοροδιαφυγή, ούτε φοροαποφυγή από τα κεφάλαια που πετούν πάνω από τη Κύπρο είπαν οι αρμόδιοι σήμερα πάλι επειδή εφαρμόζουμε με ευλάβεια όλες τις σχετικές νομοθεσίες και οδηγίες. Απλά μας στοχοποιεί άδικα ο ξένος τύπος επειδή παίζουν παιχνίδι οι μεγάλες δυνάμεις σε βάρος της μικρής μας χώρας, είπαν όλοι μαζί σε πνεύμα εθνικής ομοφωνίας.

Κρα, απάντησε ο κόρακας όταν τον ρώτησαν ποιος είναι.

J

………

25/3/2018

Τα προβλήματα του «Κολοκοτρώνειν» στη νεοσύστατη δικοινοτική Κυπριακή Δημοκρατία.

Διότι το «Κολοκοτρώνειν» φίλες και φίλοι θέτει υπαρξιακά ερωτήματα περί της φυσικής τάξης πραγμάτων και της σχέσης ιστορίας, μύθου, ταυτότητας και πολιτικής. J


Δεν ήρκει ότι οι Τούρκοι παρουσίαζον την ιδικήν των ιστορία υπό την μορφή και τας διαστάσεις που αυτοί ήθελον, αλλά ήθελον να επεμβαίνουν και εις την Ελληνικήν ιστορίαν. Περί τα τέλη του 1961, το Κυπριακόν ραδιόφωνον εις τας εκπομπάς τους προς τους Ελληνοκυπρίους (διότι υπήρχε και ειδικόν Τουρκικόν πρόγραμμα) μετέδιδεν εις συνεχείας εν έργον περί Κολοκοτρώνη. Και ο Κολοκοτρώνης, ως ήτο φυσικόν, επολέμα και έσφαζε Τούρκους. Οι Τούρκοι αρθρογράφοι εξηγέρθησαν και πάλιν και ηπείλουν θεούς και δαίμονας. «Ποιος είναι αυτός ο Κολοκοτρώνης; Δεν υπήρξε ποτέ Κολοτρώνης, αλλά πρόκειται περί μυθικού προσώπου»!

Σπύρος Παπαγεωργίου, Από την Ζυρίχην εις τον Αττίλα, Τόμος Α, σελ. 173


………..

Η αναφορά του Υπουργού Παιδείας ότι το Υπουργείο του μοιράζεται αξίες και αρχές με το ΕΛΑΜ, μπορεί να είναι εμετική, είναι όμως και ειλικρινής. Όπως και αυτό που μου ανάφερε μόνιμος αξιωματικός της ΕΦ τις προάλλες ότι ανησυχεί ότι οι αντι-πολεμικές απόψεις που έχω εγώ μπορεί να «μολύνουν» την νεολαία. Και αυτό, ταυτόχρονα εμετικό αλλά και αλήθεια. Από την πρώτη στιγμή που εμφανίστηκε το ΕΛΑΜ ήταν ξεκάθαρο για εμένα ότι είχε κάθε προοπτική να εδραιωθεί ακριβώς επειδή πατούσε και πατά όχι στον Χίτλερ αλλά στο Μεταξά, όχι στον νεοναζισμό αλλά στον χουντισμό, πατώντας δηλαδή γερά στο έδαφος της ακροδεξιάς του «ελληνοχριστιανισμού», που διέπει το ε/κ βαθύ κράτος. Το ΕΛΑΜ ως κόμμα απλά μετουσιώνει την ιδεολογία του ε/κ σχολείου και του ε/κ στρατεύματος σε πολιτική. Τίποτε λιγότερο και τίποτε περισσότερο. Αυτό είναι πολύ πιο τρομακτικό από τις νεοναζιστικές καταβολές και περιστασιακές αναφορές στελεχών του.

...........................

30-3-2018

Ποιος ήταν ο Ντερβίς Αλί Καβάζογλου; Τι ήταν και τι είναι; Είναι προφανώς σύμβολο της ελληνο-τουρκικής φιλίας επειδή δολοφονήθηκε [μαζί με τον Κώστα Μισιαούλη] από τον σωβινισμό του κυπριακού τουρκισμού. Είναι επίσης ήρωας του ΑΚΕΛ τον οποίο το ΑΚΕΛ, πιο κυπριωτικό μετά το 1974, τιμά με ειλικρίνεια έστω και αν όχι με τον πιο αρμόζοντα κατά την άποψη μου τρόπο. Όμως ποιος ήταν και τι είναι πραγματικά ο Καβάζογλου; Είναι ο Αλέκος όπως τον φώναζαν οι συντρόφοι του στα δύσκολα χρόνια της εθνικιστικής υστερίας όταν έπρεπε να κρύβεται; Είναι το καλόν το «Τουρτζίν μας» όπως τον φαντασιώνεται και τον προωθεί η ε/κ εθνικιστική διανόηση; Ο καλός Τούρκος που αποδέχτηκε δήθεν την ελληνική ηγεμονία στην Κύπρο και άρα ακίνδυνος για αυτήν και επικίνδυνος μόνο για την τουρκική ηγεμονία; Ο καλός Τούρκος και μάλιστα βολικά νεκρός χωρίς ελληνική ευθύνη;


Δεν έχω πλήρη εικόνα για το ποιος ήταν στα αλήθεια ο Καβάζογλου. Αυτό που ξέρω όμως σίγουρα είναι ότι ο Καβάζογλου ήταν ένας αξιοπρεπής και θαρραλέος Κύπριος αγωνιστής πολύ μπροστά από την εποχή του και από το κόμμα του. Ήταν από τους λίγους που στάθηκαν κόντρα στο ρεύμα των εθνικισμών, από τους λίγους που πίστεψαν στην ελεύθερη και ανεξάρτητη Κύπρο σκέτα νέτα. Από τους λίγους που αντιτάχτηκαν έγκαιρα στο δίπολο Ένωσις-Ταξίμ που τελικά κατάστρεψε τη χώρα μας. Συνεπής δικοινοτιστής επέμεινε μέχρι τέλους παρά το ότι έχασε τον πολιτικό ζωτικό του χώρο με την μαζική αποχώρηση των τ/κ από την ΠΕΟ το 1958. Συνεπής στο δίκαιο αγώνα για την ειρήνη και την συνύπαρξη, επέμεινε ακόμα και μετά το δεύτερο πιο ισχυρό κύμα της Ένωσις που ακολούθησε τις συγκρούσεις του 1963 και που συμπαρέσυρε ξανά και το κόμμα του και για το οποίο αργότερα το ΑΚΕΛ άσκησε αυτοκριτική. Τιμή και δόξα στον  Καβάζογλου όχι απλά επειδή τον σκότωσαν οι φασίστες του Ταξίμ, αλλά επειδή ήταν ένας διορατικός αγωνιστής κόντρα στο ρεύμα, ένας Κύπριος πολιτικός σε μια εποχή που οι πολιτικοί στην Κύπρο επιτρεπόταν να είναι μόνο είτε Έλληνες είτε Τούρκοι.

………

2/4/2018

Που το 1968 που εκατάλαβεν η ε/κ ηγεσία ότι εν εμπορούσεν να επιβληθεί με τη βία πάνω στους τ/κ τζιαι αρκέψαν έτσι οι δια-κοινοτικές συνομιλίες για συμβιβαστική λύση στο κυπριακό επεράσαμεν που διάφορες φάσεις με αλλαγές παραμέτρων, ιεράρχησης ζητημάτων τζιαι διακυβευμάτων. Αλλά ταυτόχρονα υπάρχει τζιαι κάτι που εν άλλαξεν καθόλου καθώς δομεί υπαρξιακά την ιστορία των συνομιλιών για το κυπριακό. Διαχρονικά για τες ηγεσίες ε/κ τζιαι τ/κ [με την εξαίρεση ίσως του 2008-2009 τζιαι του 2015-2016 για την τ/κ πλευρά όταν οι Ταλάτ τζιαι Ακιντζί εφανήκαν κάπως πιο έτοιμοι για υπερβάσεις] οι συνομιλίες δεν γίνουνται για τη λύση του κυπριακού αλλά για την διαχείριση της μη λύσης του κυπριακού τζιαι βασικά για την αποφυγή σιηρόττερων εξελίξεων. Όταν καταρρέουν οι διακοινοτικές συνομιλίες πάντα υπάρχει κίνδυνος επιστροφής στη παραλογισμό που επικρατούσεν πριν να ξεκινήσουν, την διακοινοτική ένταση δηλαδή.


Έσιει τζιαι μια δόση πικρής ειρωνείας το ότι το κίνημα ειρήνης-επανένωσης που θέλει λύση διακοινοτικού συμβιβασμού είναι εγκλωβισμένο στο να στηρίζει τες συνομιλίες που γίνουνται βασικά για τη διαχείριση του στάτους κβο, διότι η μόνη άλλη διαθέσιμη επιλογή στην απουσία των διακοινοτικών συνομιλιών εν η εθνικιστική έξαρση, η διακοινοτική ένταση τζιαι τα νέα διχοτομικά τελεσμένα. Τζιαι κάπως έτσι προχωρούμε στο σήριαλ μας με νέο επεισόδιο τούτη τη περίοδο που έσιει τίτλο «Το κοινωνικό δείπνο ή/και κοινωνικά δείπνα».    

Καταγραφές Μάρτης 2018-1

By gregoris

1/3/2018

Ο μαθητευόμενος μάγος της Γεροσκήπου αναλαμβάνοντας το ΥΠΕΞ σήμερα αναφέρθηκε στη Κύπρο ως την «ιδιαίτερη μας πατρίδα» διότι προφανώς η πατρίδα μας (η γενική ή κανονική και όχι η ιδιαίτερη) είναι η Ελλάδα. Η αναφορά αυτή μπορεί να θυμίζει τα εθνόπληκτα Συναγερμικά 90ς, αλλά το διχοτομάκι μας που αναρριχάται σήμερα, τότε εκτός από Συναγερμόπουλο ακούγεται ότι υπήρξε και Δρασιτόπουλο.

Όλοι ξέρουμε ότι οι φοιτητικές συνήθειες δεν σβήνουν εύκολα.

Όπα η λύση και η επανένωση είπαμε; Να πούμε J


………..

3/3/2018

Η έννοια του ορίου ανοχής είναι καθοριστική καθότι όταν ξεπεραστεί μπορεί να οδηγήσει σε ανατροπές. Όμως αυτό που πολλές φορές ξεχνάμε είναι ότι το όριο ανοχής είναι όχι απλά δύσκολα προβλέψιμο αλλά και εντελώς ρευστό και μεταβαλλόμενο. Μαθαίνουμε τώρα ότι η Αρχιεπισκοπή άρχισε να θέτει υπό τον άμεσο έλεγχο της διάφορα δημόσια νηπιαγωγεία στα πλαίσια του στόχου της να δημιουργήσει παράλληλη αλυσίδα σχολείων σε όλες τις βαθμίδες. Δηλαδή πέραν από την ασφυκτική επιρροή που έχει ήδη στη δημόσια παιδεία συνολικά θα έχει τώρα και μια σειρά ειδικών σχολείων που θα τα ελέγχει απόλυτα ως ιδιοκτήτης και που φυσικά δεν θα τηρούν ούτε υποτυπωδώς τα στοιχειώδη ανθρωπιστικά παιδαγωγικά πρότυπα.


Ξεπερνιέται κάποιο όριο ανοχής εδώ; Ελπίζω ναι, αλλά δεν το νομίζω στα αλήθεια. Μια κοινωνία που ανέχεται τους παπάδες να μπαινοβγαίνουν στα δημόσια σχολεία και να κάνουν αγιασμούς και εξομολογήσεις στα παιδιά, που επιτρέπει να λειτουργούν κατηχητικά εντός των σχολείων μόλις σχολάσουν τα παιδιά από το μάθημα, που έχει τα θρησκευτικά και τη προσευχή ως υποχρεωτικό και αναπόσπαστο μέρος του προγράμματος, που κλείνει τα σχολεία επειδή γιορτάζουν ιεράρχες και άγιοι, παλιοί και νέοι, γιατί ακριβώς να μην ανεχτεί και τα σχολεία της Αρχιεπισκοπής; Επειδή αποτελούν και μπίζνα που στήθηκε με αδιαφάνεια και διαπλοκή; Επειδή πρόκειται για αποξένωση δημόσιας ιδιοκτησίας; Επειδή θα έχουν περισσότερη δοσολογία σκοταδισμού αυτά τα σχολεία;


Να απλά θα διαμαρτυρηθούμε για λίγο μερικοί και μετά όλα άγια και καλά, λαμπρά και ευλογημένα.

……..

5/3/2018

Πολλές φορές από το 2004 και μετά, και ιδιαίτερα από το 2010 και μετά αναλογιστήκαμε την πιθανότητα η διχοτόμηση να είναι ή να έχει γίνει η πρώτη επιλογή της ε/κ άρχουσας τάξης. Από το 2016 και ιδιαίτερα από το 2017 και μετά υπάρχει πλέον και σειρά πληροφοριών και μαρτυριών [και όχι απλά ενδείξεων και υποθέσεων] για αυτό. Εγώ προσωπικά είμαι πλέον πεπεισμένος ότι έτσι έχουν τα πράγματα, χωρίς να σημαίνει ότι δεν μπορεί να υπάρξει ανατροπή, μεταβολή, διαφοροποίηση κλπ κλπ. Όμως είναι άλλο πράγμα οι προτιμήσεις της ε/κ ελίτ, άλλο η δυνατότητα πραγματοποίησης τους και άλλο ο τρόπος υλοποίησης τους. Και φυσικά άλλο πράγμα η διεθνής και εσωτερική αποδοχή και νομιμοποίηση των επιλογών αυτών.

Πέραν από τις σημαντικές διεθνείς παραμέτρους που δεν ευνοούν μια συμφωνημένη διχοτόμηση ως λύση του Κυπριακού διότι θα περιπλέξει τα ζητήματα στις ευρω-τουρκικές σχέσεις και θα μειώσει τα περιθώρια πολιτικών ελιγμών της ΕΕ, υπάρχουν και σοβαρές εσωτερικές δυσκολίες να πετύχει η ε/κ ελίτ πλειοψηφία για το ενδεχόμενο επισημοποίησης της διχοτόμησης. Πέραν από το ότι δεν υπάρχει δυνατότητα επιστροφής ούτε σπιθαμής εδάφους (ακόμα και η νεκρή ζώνη θα πάει 50%-50% στην καλύτερη περίπτωση και θα παζαρευτεί μέτρο-μέτρο), δεν υπάρχει περίπτωση η θάλασσα να διχοτομηθεί με τον τρόπο που φαντασιώνονται οι ε/κ αστοί. Η διχοτόμηση της θάλασσας θα γίνει με κάθετες γραμμές και πιθανότατα και με ποσοστώσεις – ήδη ό,τι εκφεύγει ανατολικά του Κάβο Γκρέκο και δυτικά του Ακάμα, όσο νότια και να είναι, είναι ήδη γκρίζα ζώνη – ενώ ακόμα και τα αποκλειστικά νότια (και βόρεια) σημεία θα πρέπει να τύχουν διαπραγμάτευσης, ενδεχομένως συζευγμένα με παράλληλες αποποιήσεις δικαιωμάτων στα περιουσιακά ζητήματα επί του εδάφους βόρεια και νότια εκατέρωθεν.  

Όπως και να έχει, ακόμα και αν η ιδέα του διαχωρισμού και της άρνησης της συνύπαρξης, συνιδιοκτησίας και συγκυβέρνησης της χώρας από ε/κ και τ/κ γίνει κυρίαρχη, δεν σημαίνει ότι η βελούδινη διχοτόμηση είναι κατ’ ανάγκην εφικτή και σίγουρα δεν θα είναι εύκολη για τον Αναστασιάδη και τον κάθε επόμενο Αναστασιάδη. Διότι ακόμα και αν διαμορφωθεί μια πλειοψηφία ενάντια στην συμβιβαστική λύση ομοσπονδίας, και πάλι όπως και το 2004, δεν θα είναι συμπαγής ως προς το τι θέλει. Και αυτή θα σπάσει αμέσως μόλις τεθούν ενώπιον της τα δεδομένα μιας συμφωνημένης διχοτόμησης. Η συμφωνημένη διχοτόμηση δεν θα στηριχτεί από το σύνολο των εθνόπληκτων [καθώς το θετικό για αυτούς του αποκλεισμού των τ/κ θα εξουδετερωθεί από το κόστος της πραγματικής υλικής απώλειας για τους ε/κ], ενώ θα έχει και ενάντια της το σύνολο της αριστεράς και των κυπροκεντρικών. Η ρητορική του «όχι σε όλα» που καλλιέργησε το ε/κ βαθύ κράτος θα του έρθει μπούμεραγκ αν και όταν μια μερίδα του αποφασίσει λόγω ανωτέρας βίας να κλείσει το ζήτημα.

Η διχοτόμηση της Κύπρου με τη βία ξεκίνησε και μόνο με τη βία μπορεί να ολοκληρωθεί. Να μην αφήσουμε τους αδίστακτους που μας κυβερνούν να μας οδηγήσουν εκούσια ή ακούσια ξανά στη βία και την καταστροφή για τα συμφέροντα και τις φαντασιώσεις τους. 


………

9/3/2018

Η άποψη ότι η αριστερά πρέπει να είναι πατριωτική για να μην αφήνει τους φασίστες να μονοπωλούν τον πατριωτισμό, να είναι και εθνοκεντρική για να μην αφήνει τους εθνικιστές να μονοπωλούν το έθνος και στη Κύπρο και λίγο απορριπτική για να μην αφήνει τους αντι-ομοσπονδιακούς να μονοπωλούν τον απορριπτισμό είναι η μεγαλύτερη μούφα  της εποχής μας. Όταν αυτή η μούφα θεωρητικοποιείται με αναφορές σε εθνικές κυριαρχίες ως καθολικό πατριωτικό καθήκον, με καλέσματα για ανοχή ξενοφοβίας όταν προέρχεται από λαϊκά στρώματα ή αδιαφορία για την επανένωση επειδή αυτό είναι τάχα αστική/ιμπεριαλιστική/νεοφιλελεύθερη υπόθεση, τότε μιλάμε για σαπίλα.   


……….

12/3/2018

Την περίοδο 1999-2003 το βασικό επιχείρημα ήταν ότι η ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση θα λειτουργούσε ως καταλύτης για την λύση του Κυπριακού. Όταν το 2004 πήγε να γίνει ταυτόχρονα η λύση και η ένταξη στην ΕΕ, το επιχείρημα αντιστράφηκε. «Μα γιατί τωρά δηλαδή; Τωρά που εννά μπούμε στην Ευρώπη σιόρ να μας υποχρεώσουν να δεχτούμε λύση;» Ανάλογο το σκηνικό με τους υδρογονάνθρακες την περίοδο 2011-2017. Από «καταλύτης της λύσης», το 2018 το επιχείρημα μετατράπηκε σε «μα να μας διακόψει σιόρ το ενεργειακό μας πρόγραμμα το κυπριακό;» 

16-3-2018

Η κυβέρνηση Αναστασιάδη είναι η μόνη κυβέρνηση που όχι μόνο δεν άνοιξε ούτε ένα νέο οδόφραγμα παραβιάζοντας και τη συμφωνία που έκανε, αλλά και η μόνη κυβέρνηση που διανοήθηκε και συζήτησε ανοιχτά το ενδεχόμενο «κλεισίματος οδοφραγμάτων». Είναι επίσης η πρώτη και η μόνη κυβέρνηση μετά τον Μακάριο με την οποία ταυτίστηκε τόσο ανοιχτά και απόλυτα η Αρχιεπισκοπή. Το ότι κάποιοι ακόμα και τώρα πιστεύουν ή έστω κάνουν ότι πιστεύουν ότι αυτή η κυβέρνηση ενδιαφέρεται δήθεν ή ακόμα ότι μπορεί τάχα να προχωρήσει σε λύση του κυπριακού είναι κάτι που ξεπερνά τα όρια της λογικής. 


Καταγραφές Φεβράρη 2018

By gregoris

7/2/2018
Το ότι η ε/κ αστική τάξη πάσχει από μεγαλομανία, έλλειψη διορατικότητας και στοιχειώδους αντίληψης της πραγματικότητας έχει λεχθεί κυρίως σε σχέση με την πολιτική της «ένωσις» του 1950 και την καταστροφή που επέφερε το 1974. Το πιο σημαντικό είναι ότι συνεχίζει απτόητη στη βλακεία της συμπαρασύροντας όλη την κοινωνία στην καταστροφή. Την δεκαετία του 1990 πίστεψε με διάφορους τυχοδιωκτικούς κύκλους στην Ελλάδα ότι εκμεταλλευόμενοι το κουρδικό θα περικύκλωναν με το ενιαίο αμυντικό δόγμα στρατιωτικά την Τουρκία. Έφτασε μάλιστα στο σημείο να παραγγείλει η Κυπριακή Δημοκρατία ένα από τα πιο ανεπτυγμένα πυραυλικά συστήματα τότε στον πλανήτη και να νομίζει ότι η Τουρκία θα επέτρεπε την εγκατάσταση του στην Κύπρο. Την δεκαετία του 2000 η ε/κ αστική τάξη νόμιζε ότι οι τράπεζες της εκμεταλλευόμενες την Ευρωπαϊκή ιδιότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας θα γίνονταν μεγαθήρια που θα κατακτούσαν την ανατολική Ευρώπη και θεωρούσαν ότι δεν υπήρχε τέλος στην τραπεζική επέκταση. Την δεκαετία του 2010 οι ε/κ αστοί πραγματικά πίστεψαν ότι θα απόκλειαν με τις συμμαχίες τους την Τουρκία από το ενεργειακό παιχνίδι της Ανατολικής Μεσογείου και ότι η Τουρκία δεν θα είχε άλλη επιλογή από το να δεχτεί ότι η Κυπριακή Δημοκρατία χωρίς λύση του Κυπριακού είναι ο ενεργειακός κόμβος της περιοχής.

Γελούμεν, αλλά εννά κλαίμεν πάλε… J


………..

12/2/2018

Σχολιάζαμε τις προάλλες τον «επιτυχημένο υπουργό» Γεωργιάδη ότι δεν θέλει να συνεχίσει στο Οικονομικών διότι ξέρει τι έρχεται καθότι και το παραμύθι με τις ευθύνες των προηγούμενων τελειώνει και ο τραπεζικός τομέας θα ξανασκάσει και η πολιτική ανάπτυξης «πουλώ ευρωπαϊκά διαβατήρια» μπαίνει στο μικροσκόπιο της ΕΕ. Και τον άλλο «επιτυχημένο υπουργό» της Υγείας Παμπορίδη που επίσης δεν αναλαμβάνει ξανά, διότι ξέρει ότι άλλο η επικαιροποίηση του νόμου του 2001 για να γίνει το ΓΕΣΥ και άλλο το να υλοποιηθεί στην πράξη.


Αλλά η παλιά καραβάνα της πολιτικής, Κασουλίδης είναι με διαφορά ο καλύτερος. Αυτός ξέρει πολύ καλά σε τι κατάσταση βρίσκεται και το Κυπριακό και η «διπλωματική οχύρωση» των ενεργειακών σχεδιασμών και έχει και άλλοθι αποχώρησης την ηλικία του. Η εξωτερική πολιτική της Κύπρου έτσι και αλλιώς μπορεί να ασκείται εξίσου καλά από τον αρχιεπίσκοπο, τον Κοτζιά, μια ιταλική εταιρεία. Δεν μπορεί κανένας να πει τίποτε. Κύριος ο Γιαννάκης. J

……….

Η πολιτική σκηνή της Μπανανίας εκτός από ανέκδοτο είναι επίσης και παραγωγός ανέκδοτων, κατά το «Κύπρος ηρώων γη» - «ηρωογεννήτρα Κύπρος». Να καταγράψω λοιπόν τις φράσεις που μετατράπηκαν σε σύντομα ανέκδοτα ανά διετία.

2011-2012: Οι πιέσεις να μετατραπεί το «Χριστόφιας» στο συντομότερο ανέκδοτο ήταν τεράστιες. Δυστυχώς το αποτέλεσμα ήταν πιο πικρό. Ήταν το «ΔΙΚΑΙΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ».

2013-2014: Το «ΔΕΣΜΕΥΟΜΑΙ» χωρίς καν ανταγωνισμό.

2015-2016: Ενώ το “success story” φαινόταν να έχει τα φόντα, η εκλογή Ακιντζί και η επανέναρξη συνομιλιών οδήγησαν σε άλλο αποτέλεσμα: «ΝΙΚΑΡΟΣ-ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΛΥΣΗΣ»

2017-2018: Το «Νέα Στρατηγική» ξεκίνησε με αξιώσεις αλλά ήταν πάντα πίσω από το «ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΙ». Το δε «ΠΛΕΓΜΑ ΣΥΜΜΑΧΙΩΝ» το τερμάτισε. J

………..

14/2/2018


Η διακοπή του μονομερούς ενεργειακού προγράμματος της Κυπριακής Δημοκατίας από την Τουρκία και η πλήρης ανοχής της διακοπής αυτής από τη διεθνή κοινότητα ήταν απολύτως προβλέψιμες εξελίξεις μετά το πρόσφατο ναυάγιο στο Κυπριακό με βασική ευθύνη Αναστασιάδη. Οι σχεδιασμοί και οι απόπειρες της Κυπριακής Δημοκρατίας να αφήσει την Τουρκία εκτός του ενεργειακού παιχνιδιού στην Ανατολική Μεσόγειο ήταν ούτως ή άλλως πάντα μια κωμικοτραγική υπόθεση και ήταν θέμα χρόνου να διαφανεί αυτό. Το πιο ανησυχητικό τώρα από αυτά που ξεδιπλώνονται δεν είναι ούτε η ετοιμότητα ανάδειξης της στρατιωτικής της ισχύς από την Τουρκία ως  εργαλείο πολιτικής, ούτε ο παλαβός εθνικισμός που δυναμώνει γενικά σε όλη τη περιοχή. Η βασική μάλλον αρνητική εξέλιξη είναι ότι πλέον, Κυπριακό και ενεργειακά ντε φάκτο πακετοποιούνται και ενισχύεται ακόμα περισσότερο η υπαγωγή του Κυπριακού στα ελληνοτουρκικά. Αυτό το ενδεχόμενο που είχε γίνει ορατό τα τελευταία χρόνια πιθανότατα κλειδώνει τώρα.

………

Ο Αναστασιάδης τζιαι ο Χριστοδουλίδης νομίζουν ότι έπιασεν κανένα διεθνή παίχτη η έννοια αν παν ή αν δεν παν συνομιλίες. Τζιαι νομίζουν τζιόλας ότι η μη λύση εν απλά να μείνουμε «όπως είμαστε», ότι ο ΟΗΕ τρώει κόνναρα τζιαι ότι εν σιγά το πράμα η ευθύνη για το ναύαγιο. Όπως είχα γράψει ήδη που τα πέρσι αυτή τη φορά μπορεί να εκπλαγούν (10/5/2017):

Δεν νομίζω ότι η ε/κ ηγεσία τρέφει ελπίδες ή την νοιάζει ιδιαίτερα να κερδίσει ή έστω να μην χάσει συντριπτικά στο blame game που παίζει. Από το 2004 και μετά έχει συνηθίσει να φορτώνεται την ευθύνη για τη διατήρηση του στάτους κβο. Αυτό που ίσως την εκπλήξει αυτή τη φορά είναι το ότι μπορεί οι συνέπειες του καταλογισμού της ευθύνης για το ναυάγιο να είναι πολύ πέραν της σφαίρας του διπλωματικού πεδίου και να αγγίξουν όχι απλά εικόνες, συμβολισμούς και στάτους αλλά κυρίως την υλική ουσία των πραγμάτων. 


………..

18/2/2018


Όσοι νομίζουν ότι η Τουρκία ενεργεί στο θέμα των υδρογονανθράκων γύρω από τη Κύπρο απλά με την στρατιωτική της ισχύ και άρα θέτουν το θέμα με όρους «Τουρκικού επεκτατισμού», «πειρατείας» κλπ είναι βαθιά νυχτωμένοι. Η Τουρκία έχει σειρά πολιτικών, γεωπολιτικών και νομικών ερεισμάτων να εμποδίσει τους ενεργειακούς σχεδιασμούς των ε/κ, για αυτό το κάνει και αυτό είναι που αντανακλάται στη στάση της διεθνούς κοινότητας. Τα περί εξόφθαλμης παραβίασης από τη Τουρκία του «διεθνούς δικαίου», του «δικαίου της θάλασσας» της «διεθνούς νομιμότητας» κλπ κλπ είναι στην καλύτερη περίπτωση αφελής υπερβολή ή υπερβολική αφέλεια και στη χειρότερη προπαγάνδα για αρχάριους.


18/2/2018

Είναι πλέον ξεκάθαρο ότι μέσα στην ε/κ αστική τάξη έχει κυριαρχήσει η ιδέα της διχοτόμησης με κάθε κόστος ως προς τη διαχείριση του κυπριακού τις επόμενες δεκαετίες. Αυτή η ιδέα που ήταν πάντα κυρίαρχη στους κύκλους του βαθέως ε/κ κράτους του 1964, έχει μετά το 2004 εξαπλωθεί γενικότερα στην ελληνοκυπριακή ελίτ και έγινε σταδιακά σχεδόν καθολικά αποδεκτή στους αστικούς κύκλους. Αυτό που κάποτε κάποιοι αποκαλούσαν «ενδοτική αστική θέση», την ιδέα δηλαδή ότι οι ε/κ θα μπορούσαν να κάνουν πολιτικές παραχωρήσεις στους τ/κ για να γίνει μια συμφωνία που μετά θα αναιρούνταν λόγω της ε/κ οικονομικής ισχύος τέλειωσε με το σχέδιο Ανάν. Διότι ξεκαθαρίστηκε ότι α) αυτό ήταν ανέφικτο σε υλικό επίπεδο β) οι τ/κ δεν θα συναινούσαν ποτέ σε ρυθμίσεις που θα άφηναν ανοιχτό το ενδεχόμενο της ε/κ επικυριαρχίας στο τ/κ κρατίδιο και γ) με την απώλεια του ε/κ διπλωματικού πλεονεκτήματος και την απαρχή ήδη του acknowledgement (όχι recognition) του τ/κ κρατιδίου, δεν είχαν και κάτι τόσο σημαντικό οι ε/κ να δώσουν.


Ουσιαστικά, πίσω και πέραν από τη βιτρίνα της δημόσιας ρητορικής περί ομοσπονδιακής λύσης, ήδη από το 2017 η διαπραγμάτευση γίνεται για τους όρους της διχοτόμησης. Αν και στην πολιτική πάντα είναι εφικτές οι ανατροπές, τα πράγματα είναι πολύ δύσκολα, όχι επειδή η ιδέα της διχοτόμησης έχει γίνει αποδεχτή από την κοινωνική πλειοψηφία [αυτό δεν έχει γίνει ακόμα, όσο και αν αστικοί κύκλοι το επικαλούνται για να δικαιολογήσουν τη θέση τους] αλλά επειδή αυξάνεται η ανοχή σε αυτή την πολιτική. Ας μην μας γελά το γεγονός ότι είναι ανέφικτο να συμφωνηθεί πραγματικά η διχοτόμηση τουλάχιστον για άλλη μια δεκαετία. Αυτό έχει να κάνει περισσότερο με εξωτερικούς παρά με εσωτερικούς παράγοντες. Περισσότερο με τις επιπλοκές νομιμοποίησής της παρά με την δύναμη των Κυπρίων βόρεια και νότια που αντιπαλεύουν αυτή τη πορεία.


Ο δρόμος προς τη διχοτόμηση δεν μπορεί να είναι και δεν θα είναι βελούδινος. Αλλά φοβάμαι ότι μέχρι που να γίνει αυτό αντιληπτό θα είναι αργά για να αντιστραφεί η πορεία. Όπως και να έχει όμως, εμείς θα συνεχίσουμε να αρθρώνουμε με ειλικρίνεια την θέση της επανένωσης.



…………

24/2/2018

Επειδή μετά το φιάσκο της Σουπιάς (sic) ξανασερβίρεται από κυρίαρχους ε/κ διχοτομικούς κύκλους η ιδέα να κλείσουν τα οδοφράγματα, καλό είναι να θυμόμαστε τα εξής απλά δεδομένα:

α)Δεν τα άνοιξαν αυτοί για να απειλούν να τα κλείσουν.

β) Δεν μπορούν να τα κλείσουν μόνοι τους αν η άλλη πλευρά τα κρατά ανοιχτά.

γ) Η διέλευση από τα οδοφράγματα υπόκειται στον Ευρωπαϊκό Κανονισμό της Πράσινης Γραμμής και οποιαδήποτε παρεμπόδιση πολιτών με τραμπούκικες μεθόδους από την αστυνομία μπορεί να αντιμετωπιστεί και με νομικά μέτρα.


Οπόταν, το βαθύ ε/κ κράτος και διάφορα ε/κ κόμματα είναι καταδικασμένα να μείνουν στην ονείρωξη των κλειστών οδοφραγμάτων διότι η πολιτική του κλεισίματος τους είναι, στο υφιστάμενο πλαίσιο, ανέφικτη. Μπορεί στην επόμενη στροφή του διχοτομικού δρόμου που μας οδηγεί ο Αναστασιάδης να αλλάξουν τα δεδομένα. Όμως, το σίγουρο είναι ότι ο δρόμος είναι μακρύς και δεν θα αφεθεί η ε/κ ελίτ να αγοράσει έτσι φτηνά τη διχοτόμηση.

 

………………
26/2/2018

Μια κυβέρνηση που δεν έχει ούτε μισό πλάσμα εντός της, ούτε καν κοντά της, που να επιθυμεί την επανένωση ως τη λύση του κυπριακού, έχει το θράσος να κουνά το δάχτυλο στους τ/κ ότι στέκονται πιο κοντά στη θέση της Τουρκίας αντί στη δική της. Το ότι βγαίνει ο μαθητευόμενος μάγος της Γεροσκήπου και δηλώνει με κάθε σοβαροφάνεια ότι τάχα η Τουρκία δεν έχει σχέση με την ΑΟΖ της Κύπρου είτε πριν είτε μετά την λύση και το ότι βγαίνει ο Τρυπητής του Λάκκου να παριστάνει τον έκπληκτο επειδή οι τ/κ δεν εμπιστεύονται μια κυβέρνηση που εμπόδισε την επανένωση για να παίξει μπάλα μόνη της με τα γκάζια είναι φαιδρό. Το ότι αυτό γίνεται περίπου ανεχτό, είναι τραγελαφικό. 


Προεδρικές 2018 - η επόμενη μέρα

By gregoris
4/2/2018
Ήμουν αισιόδοξος εδώ και πολλούς μήνες για αυτές τις εκλογές. Μετά τις τελευταίες μέρες η αισιοδοξία μου αυξήθηκε. Όχι γιατί ο Μαλάς έκανε κάποια σημαντική πολιτική κίνηση, ούτε γιατί στάθηκε επικοινωνιακά ιδιαίτερα καλά. Θα μπορούσε να πάει καλύτερα και στα δυο επίπεδα. Αλλά γιατί οι τελευταίες κινήσεις του Αναστασιάδη φανέρωσαν καλύτερα αυτό που για πολλούς ήταν εμφανές εδώ και πολύ καιρό.

Η κυπριακή κοινωνία έχει διάχυτο συντηρητισμό και εθνοκεντρισμό. Και ανέχεται και υπομένει πολλά. Αλλά ταυτόχρονα δεν κοροϊδεύεται τόσο εύκολα όσο νομίζουν οι Κύπριοι αστοί, που εξάλλου δεν φημίζονται για την διορατικότητα τους. Η κυπριακή κοινωνία ξέρει να βάζει όρια και να τιμωρεί την αλαζονεία. Αυτό δεν το λέω ούτε λόγω των αριστερών μου πεποιθήσεων, ούτε λόγω της ιδιότητας μου ως κοινωνιολόγος. Αυτό το λέω εντελώς εμπειρικά και βιωματικά. Ο Αναστασιάδης θεωρώ θα πληρώσει τα ψέματα και την αναλγησία του. Θα πληρώσει το θράσος της διαπλοκής του, την ανοιχτή πάσα στην ακροδεξιά, θα πληρώσει και το ότι έβγαλε ακόμα και τον Αχριεπίσκοπο μπροστά 2 μέρες πριν τις εκλογές. Δεν νομίζω να τον σώζει η κούρσα υποσχέσεων παροχών και ρουσφετιού στην οποία επιδόθηκε τους τελευταίους μήνες και ακόμα και τις τελευταίες μέρες. Η κυπριακή κοινωνία μπορεί να έχει πολλές παθογένειες, αλλά έχει και άμυνες έχει και αντιφασιστικά αντανακλαστικά.

…………

Πρώτο απολογιστικό σχόλιο για τις εκλογές του 2018


Οφείλω να ομολογήσω ότι έπεσα έξω στην πρόβλεψη μου για μια μάχη στήθος με στήθος μεταξύ Αναστασιάδη και Μαλά. Διαψεύστηκε η πολιτική μου διαίσθηση ότι η αλαζονεία και τα ψέματα του Αναστασιάδη θα του προκαλούσαν πολιτικό κόστος. Φαίνεται ότι η διάβρωση της κυπριακής κοινωνίας τα τελευταία χρόνια έχει προχωρήσει πολύ περισσότερο από ό,τι υπολόγιζα και ακόμα χειρότερα φαίνεται ότι έχουν ακρωτηριαστεί στοιχειώδη κοινωνικά αντανακλαστικά . Το να επιβραβεύεται η κυβέρνηση αυτή της πενταετίας με τόση ευκολία συνιστά προφανώς μια συνολική οπισθοδρόμηση και τις συνέπειες αυτής της εξέλιξης θα τις ζήσουμε σε όλα τα επίπεδα τα επόμενα χρόνια. Το μόνο θετικό από αυτές τις εκλογές είναι η συντριπτική συσπείρωση του ΑΚΕΛ που καλείται πλέον να παίξει ένα καθοριστικό ρόλο ως αντιπολίτευση. Μακάρι να μπορούσα να πω το ίδιο για τον δικό μου χώρο, αυτόν της πέραν του ΑΚΕΛ αριστεράς. Σε επίπεδο πολιτικού συστήματος αναμένονται εξελίξεις στον λεγόμενο ενδιάμεσο χώρο που τελικά αποδείχτηκε ακόμα πιο αντιδραστικός από ό,τι φαινόταν. Όσον αφορά το κυπριακό, έχει πλέον νομιμοποιηθεί η διχοτομική στροφή και πρέπει να αναμένονται τα χειρότερα. Όπως το είπε ο Γκουτέρες, «καλή τύχη στους Κυπρίους σε βορρά και νότο».


..............
6/2/2018
Αν δεν υπάρξει κάποια αναπάντεχη εξέλιξη [πχ ένταση ή προσέγγιση στα ελληνο-τουρκικά ή/και στα ενεργειακά], δεν αναμένεται επανέναρξη συνομιλιών για το Κυπριακό πριν το 2020. Κανένα καφέ/δείπνο/εθιμοτυπική συνάντηση Αναστασιάδη – Ακκιντζί μπορεί να υπάρξει. Αλλά μεσολαβητής που ΟΗΕ τζιαι κανονικές συνομιλίες μετά το 2020 τζιαι αν, τζιαι να δούμε πλέον σε ποια βάση…

Μεν σας αποβλακώνει ο Πολίτης. Μπορείτε και καλύτερα οι πλείστοι. J


……………

7/2/2018

Ένα σύντομο σχόλιο για την επόμενη μέρα. Το ΑΚΕΛ θεωρώ ότι οφείλει να κρατήσει γερά την γραμμή που χάραξε ο Άντρος Κυπριανού τα τελευταία χρόνια και να ασκεί έντονη κριτική στην κυβέρνηση Αναστασιάδη για την ευθύνη της για την στασιμότητα που θα ακολουθήσει στο Κυπριακό. Επειδή ούτε ο Ακιντζί ούτε ο ΟΗΕ κοροϊδεύονται, δεν αναμένονται εξελίξεις στο κυπριακό το αμέσως επόμενο διάστημα. Και η ευθύνη για αυτό κάποια στιγμή θα αποδοθεί αποκλειστικά στον Αναστασιάδη από το μικρό αλλά σημαντικό πολιτικό στρώμα των φιλελεύθερων. Δεν έγινε τώρα αλλά θα γίνει κάποια στιγμή. Διότι  και ο εθνο-συντηρητισμός της δεξιάς θα γίνει αποπνιχτικός και η ματαίωση θα γίνει πλήρης.  Αυτό το κεντροδεξιό στρώμα είναι κομβικό για τις ισορροπίες τόσο της διαχείρισης του κυπριακού όσο και των εκλογικών δυναμικών.


Το ότι δεν θα υπάρχουν εξελίξεις στο Κυπριακό δεν θα πρέπει να σπρώξει την Αριστερά στο να επικεντρωθεί σε άλλα θέματα. Προφανώς χρειάζεται να αυξηθεί η ένταση του ταξικού λόγου της Αριστεράς στα κοινωνικο-οικονομικά ζητήματα όπου θα υπάρξει επιδείνωση, αλλά αυτό θα πρέπει να γίνεται συνδυαστικά με την αύξηση της έντασης στις δικοινοτικές επαφές και την παράλληλη προώθηση της θέσης για ομοσπονδιακή επανένωση. Υπάρχει χώρος να κερδηθεί από το ΑΚΕΛ στα λαϊκά στρώματα, αλλά αυτό πρέπει να γίνει με τους όρους της Αριστεράς, χωρίς καμιά ανοχή σε ρατσισμούς και εθνικισμούς, συντηρητισμούς και διχοτομισμούς.


Περί ανεξαρτησίας κλπ

By gregoris
Εγώ νομίζω ότι 5 λεπτά εναέριο σιόου F16 κάθε 20 χρόνια δεν αρμόζει ούτε στην διπλωματική δεινότητα του Κοτζιά, ούτε στην παλικαρίσια ψυχή του ελληνιζμού. Ολόκληρο στρατιωτικό αεροδρόμιο κτίσαμε στη Πάφο από τα μιζο90ς και να μην καταδεχτεί ένα ελληνικό F16 να σταθμεύσει ας είναι και 10 λετπά για να βάλει καύσιμα; Έστω απλά να κατεβάσει τον Καμμένο με στολή να του κάνει "παρουσιάστε" κανένα τάγμα; 

Καραγκιόζηες! 
Ακόμα τζιαι η διχοτόμηση σας εν με Τουρκικές στρατιωτικές εγγυήσεις. Ακόμα τζιαι οι κλανιές σας εν με Τουρκικές στρατιωτικές εγγυήσεις.

..........
Η κοινή συνισταμένη των πολλών γαλανών και των ευτυχώς λίγων κόκκινων οπαδών του στάτους κβο είναι η υποτίμηση των Τουρκοκυπρίων και η επί της ουσίας πρόσληψη τους ως μειονότητα σε ένα ρητά ή υπόρρητα εννοούμενο ελληνικό νησί. Όμως ό,τι και να λένε για δικαιοσύνες και δημοκρατίες, ανθρώπινα δικαιώματα, ενιαία και φυσιολογικά κράτη, έθνη και πατρίδες, και αντι-ιμπεριαλισμούς και εργατική τάξη, όπως και να δικαιολογούν την ντε φάκτο στήριξη τους στο διχοτομικό στάτους κβο, η οκκά είναι τετρακόσια. Το ξέρουμε και το ξέρουν.
................
Αντιλαμβάνομαι ότι ο Μαλάς δεν είναι [όπως θα έπρεπε να ήταν] υποψήφιος λύσης – αλλά κάποιος από τον οποίο αναμένεται τουλάχιστο μια συνετή διαχείριση της μη λύσης και της εμπεδωμένης διχοτόμησης στην οποία μας οδήγησε η απορριπτική πίεση και η κοντόφθαλμη ιδιοτέλεια της Συναγερμικής κυβέρνησης, με την ευχή να εμποδιστούν τα χειρότερα. Αντιλαμβάνομαι ότι το να φύγει ο Αναστασιάδης και να μην εκλεγεί ο Παπαδόπουλος καθίσταται πλέον επιτακτική ανάγκη για να σταματήσει ο κατήφορος. Αλλά η δήλωση χαιρετισμού της καθόδου των F16 από τον Μαλά, είναι 2ο φάουλ πιο σοβαρό από την επιλογή της Ειρήνης Χαραλαμπίδου στο επιτελείο και θα πρέπει να σημειωθεί. Αγαπητοί ΑΚΕΛικοί, οι εθνο-ψεκασμένοι έχουν όλους τους άλλους υποψηφίους. Δεν χρειάζονται να έχουν και τον Μαλά. Αν όμως τους χρειάζεται ο Μαλάς, είναι καλό να το ξέρουμε οι υπόλοιποι…

«Εκάμαμεν τζιαι εμείς πολλά»

By gregoris
10-8-2017

Αυτή η φράση αποδίδεται στον Χριστόφια ως παραδοχή της διάπραξης εγκλημάτων από μέρους Ε/κ και της ανάληψης ευθυνών για τη διακοινοτική σύγκρουση και τελικά τη διχοτόμηση της Κύπρου το 1974. Στις πιο χυδαίες της εκδοχές, η ειρωνική χρήση αυτής της φράσης λειτουργεί ως άρνηση των ε/κ εγκλημάτων, επειδή δήθεν αυτό οδηγεί σε δικαιολόγηση της τουρκικής εισβολής και κατ’ επέκταση σε αποδοχή «αντεθνικών» υποχωρήσεων για τη λύση του Κυπριακού. Στις πιο εκλεπτυσμένες της εκδοχές, η ειρωνική χρήση αυτής της φράσης αναφέρεται, υποτίθεται, ενάντια στην έννοια της συλλογικής κοινοτικής ευθύνης και ενώ μπορεί να γίνει παραδοχή κάποιων ε/κ εγκλημάτων, αυτά παρουσιάζονται ως εντελώς δευτερεύοντα γεγονότα που δεν επηρεάζουν το βασικό εθνοκεντρικό σχήμα που λέει ότι ο ελληνισμός είναι το θύμα και ο τουρκισμός ο θύτης του κυπριακού δράματος.

Ας δούμε λίγο πιο προσεχτικά το θέμα. Τι είπε ο Χριστόφιας διαφορετικό από άλλους προέδρους; Όλοι οι Ε/κ πρόεδροι με τον ένα ή τον άλλο τρόπο αναγκάστηκαν κάποια στιγμή να κάνουν ανάλογες δημόσιες παραδοχές, καθότι, όσο παραμύθι και να πουλούν στα σχολεία και στα ΜΜΕ της Μπανανίας, το Κυπριακό είναι ένα αρκετά διεθνοποιημένο πρόβλημα και υπάρχει πληθώρα εκθέσεων του ΟΗΕ που καταγράφει αυτά τα εγκλήματα και τα θύματά τους. Ο Βασιλείου αναφέρθηκε σε αυτά, ο Κληρίδης μίλησε για εγκλήματα εκατέρωθεν που συνιστούν προσβολή της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, ο Τάσσος δημοσίευσε τη δύσκολη για αυτόν χρονιά 2005, κατάλογο με 500 τ/κ αγνοούμενους στη Επίσημη Εφημερίδα του κράτους. Γιατί πιάστηκαν οι απανταχού απορριπτικοί από την αναφορά του Χριστόφια;

Θεωρώ ότι το ζήτημα είναι πολύ πέραν της γενικότερης στοχοποίησης που δέχτηκε αργότερα ο Χριστόφιας και έχει να κάνει με τη βαθύτερη ουσία της φράσης και όχι απλώς με το πραγματολογικό της περιεχόμενο ή τον φορέα που την άρθρωσε δημόσια. Το «εκάμαμεν τζιαι εμείς πολλά» δεν είναι διατύπωση του Χριστόφια. Είναι λαϊκή προφορική κωδικοποίηση της ιστορίας, ανάλογη με την κωδικοποίηση «φασαρίες» για τη διακοινοτική σύγκρουση, αυτό που στο επίσημο ε/κ αφήγημα ονομάζεται τουρκανταρσία. Το «εκάμαμεν τζιαι εμείς πολλά» είναι παραδοχή που βγαίνει σε οικογενειακά τραπέζια μετά από συζητήσεις της παλιάς και της νέας γενιάς σε στιγμές νηφάλιου αναστοχασμού, συναίσθησης και ειλικρίνειας. Δεν αρθρώνεται εύκολα, γιατί κουβαλά μεγάλο βάρος. Είναι όμως λυτρωτικό, έστω τη στιγμή εκείνη που βγαίνει προς τα έξω, που σπάζει για λίγο τη συνωμοσία της σιωπής. Για αυτό τρέμουν αυτή τη φράση οι εθνικιστές και οι απορριπτικοί και προσπαθούν να την ξορκίσουν με χλεύη και ειρωνεία. Διότι εκφράζει μια αλήθεια βαθιά.


Προφανώς τα ε/κ εγκλήματα κατά Τ/κ έγιναν από μικρές μειοψηφίες και προφανώς δεν τίθεται ζήτημα συλλογικής κοινοτικής ευθύνης για τη διάπραξή τους. Όμως αυτοί που τα έκαναν δεν ήταν άγνωστοι. Και δεν είναι μόνο η πολιτεία που συγκάλυψε όλα αυτά τα εγκλήματα από το πρώτο ως το τελευταίο. Είναι και η ε/κ κοινότητα που συντριπτικά αν όχι συνολικά, όχι μόνο έκανε πως δεν είδε και δεν άκουσε, αλλά κυρίως δεν μίλησε ποτέ για αυτά. Κάποιοι από τους παλιούς προφανώς τα ενέκριναν ή τα θεώρησαν μέρος του αγώνα. Κάποιοι άλλοι λυπήθηκαν αλλά είπαν στους εαυτούς τους ότι «η σιωπή είναι χρυσός». Κάποιοι άλλοι τα καταδίκασαν ψιθυριστά. Όλοι όμως προσπάθησαν να τα σβήσουν από τη μνήμη τους. Αλλά αυτό δεν είναι εύκολο πράγμα. Το 1974 υπήρξε τυφλή βία από τον τουρκικό στρατό και Τ/κ άτακτους κατά Ε/κ. Υπήρχαν όμως και συγγενείς δολοφονημένων Τ/κ που έψαχναν ονομαστικά Ε/κ δολοφόνους του 1964. Δεν σβήνονται εύκολα αυτά από τη συλλογική μνήμη. Και ό,τι και να γράφουν τα αποστασιοποιημένα βιβλία και οι ουδέτερες εκθέσεις, το βίωμα που αναδύεται ως λαϊκή ιστορία και ως προφορική παράδοση είναι πολύ δυνατό  για να θαφτεί κάτω από τη χλεύη και την ειρωνεία της όποιας πολιτικής σκοπιμότητας, τουλάχιστον όσο ζουν ακόμα αυτοί που τα έζησαν…    

ΑΚΘΟ - 2 ανακοινώσεις

By gregoris

ΑΚΘΟ. 21-7-2017

Τις μέρες που ακολούθησαν τη δημοσιοποίηση στις 15 Ιουλίου του βίντεο για την ανεξάρτητη και επανενωμένη Κύπρο, που περιλάμβανε την υποστολή ελληνικών σημαιών από τέσσερα σημεία στην παλιά Λευκωσία, η Αριστερή Κίνηση «Θέλουμε Ομοσπονδία» (ΑΚΘΟ) και πρόσωπα που υποστηρίζουν τις θέσεις της δέχτηκαν πληθώρα απειλών, εξυβρίσεων και χαρακτηρισμών μόνο και μόνο διότι πρόβαλαν το βίντεο ή και υπερασπίστηκαν με επιχειρήματα αυτή την ενέργεια, σε μια γενικότερη προσπάθεια φίμωσης της Κίνησης και διαπόμπευσης ατόμων που θεωρούνται ότι πρόσκεινται σε αυτή. Η συμβολική πράξη, όπως αναδεικνύεται από το βίντεο, της Κύπρου ως μιας αυτόνομης, επανενωμένης και ειρηνικής χώρας που δεν υπόκειται στην επιβολή του ελληνισμού και του τουρκισμού και συνεπακόλουθα στη διχοτόμηση, προκάλεσε ένα μικρό εθνο-παραλήρημα, όχι μόνο από τους ανοιχτά φασιστικούς κύκλους που εξωτερίκευσαν τα πιο συντηρητικά, ρατσιστικά, σοβινιστικά και ομοφοβικά ένστικτα που τους χαρακτηρίζουν, αλλά και από συνοδοιπόρους τους που επιχείρησαν να ποινικοποιήσουν ένα εξόχως πολιτικό ζήτημα. Από το ΕΛΑΜ, τις παραφυάδες και τους ομοϊδεάτες του στη δημόσια σφαίρα δεν περιμέναμε κάτι διαφορετικό. Είχαμε όμως και το κόμμα «Αλληλεγγύη» και ιδιαίτερα τη «σοσιαλιστική» ΕΔΕΚ, που ενώ δεν βρήκαν λέξη να πουν για το γεγονός ότι ανώτερος λειτουργός της Πολιτικής Άμυνας στη Λευκωσία εξύμνησε στις 15 Ιουλίου δημόσια τη Χούντα και το πραξικόπημά της στην Κύπρο, έκαναν εκκλήσεις για αστυνομικές έρευνες και διώξεις για το βίντεο με την υποστολή σημαιών του ελληνικού κράτους στο έδαφος της Κυπριακής Δημοκρατίας…

Από το ύφος και την ένταση των αντιδράσεων που προκάλεσε, θεωρούμε πως το βίντεο που δημοσιεύτηκε έχει δικαιωθεί σε όλα όσα θίγει – στο πώς δηλαδή ο ακραίος εθνικιστικός φανατισμός, που καλλιεργείται από την εκκλησία, την παιδεία και τον στρατό, συνεχίζει να εμποδίζει την επανένωση και να απειλεί τους ανθρώπους που πιστεύουν και αγωνίζονται για την ειρήνη. Ανάλογα ισχύουν φυσικά και για τον τουρκικό εθνικισμό στη βόρεια πλευρά της χώρας μας που γιορτάζει την τουρκική εισβολή. Εκεί συντρόφισσές μας παρενέβησαν χτες στη δεξίωση της 20ης Ιουλίου παρουσία του Τούρκου Πρωθυπουργού θυμίζοντας σε όλους ότι «ο πόνος δεν γιορτάζεται».
Για να το κλείνουμε, εμείς αυτό που έχουμε να πούμε είναι απλά ότι θα συνεχίσουμε τον αγώνα ενάντια στον ελληνικό και τουρκικό εθνικισμό και στις επεμβάσεις του ελληνικού και τουρκικού κράτους που υπονομεύουν την κυπριακή ανεξαρτησία και εμποδίζουν την επανένωση. Αυτός ο αγώνας είναι δικοινοτικός και δεν αναγνωρίζει σύνορα.

.....................

30-7-2017 – ΑΚΘΟΑντιλαμβανόμαστε ότι η απόφαση για παραχώρηση του δικαιώματος επιστροφής των Μαρωνιτών στα άλλα τρία χωριά τους, Ασώματο, Αγία Μαρίνα και Καρπάσεια, πέραν από τον Κορμακίτη, γίνεται στα πλαίσια της κατάρρευσης της προοπτικής για συνολική επίλυση του Κυπριακού και ότι στις παρούσες συνθήκες λειτουργεί ως παράγοντας ομαλοποίησης του στάτους κβο. Παρόλα αυτά θεωρούμε ότι αποτελεί κίνηση προς τα εμπρός αφενός διότι μερίδα συμπατριωτών μας αποκτά ξανά το δικαίωμα  ελεύθερης εγκατάστασης και αφετέρου διότι αποχωρούν στρατεύματα και ενισχύεται η συνύπαρξη των ανθρώπων και διαβρώνεται περεταίρω ο διαχωρισμός. Σε περίπτωση που ακολουθήσει και η παραχώρηση του δικαιώματος επιστροφής των ε/κ Βαρωσιωτών στην περίκλειστη πόλη η διαδικασία της συμβίωσης και η υπόθεση της ειρήνης θα ενισχυθούν ακόμα και σε επίπεδο μη συνολικής διευθέτησης του Κυπριακού. Όπως το άνοιγμα των οδοφραγμάτων το 2003 και η παραχώρηση του δικαιώματος ελεύθερης διακίνησης ανέτρεψε το καθεστώς του πλήρους διαχωρισμού που ίσχυε από το 1974, έτσι και σήμερα η μερική παραχώρηση του δικαιώματος ελεύθερης εγκατάστασης μόνο θετικά μπορεί να λειτουργήσει. Να μην φοβηθεί κανένας τους εθνικιστές τραμπούκους που απειλούν και κατηγορούν σήμερα τους Μαρωνίτες, αύριο τους Βαρωσιώτες. Μπορεί να κατάφεραν να εμποδίσουν  την ομοσπονδιακή επανένωση – δεν μπορούν όμως να εμποδίσουν ούτε τον χρόνο να κυλά ούτε να αποκόψουν τους δεσμούς των ανθρώπων με τον χώρο. Η Κύπρος είναι μια, και μια θα παραμείνει έστω και αν η απροθυμία διαμοιρασμού της εξουσίας επιτείνει την διαίρεση των θεσμών και του εδάφους.




Τουρκία, Συρία, Κύπρος: Η σταδιακή μετάβαση…

By nikosmoudouros
Στη λεκάνη της Μεσογείου, για άλλη μια φορά, οι εξελίξεις είναι ραγδαίες. Στη Συρία δοκιμάζεται η ισχύς των συνήθων πρωταγωνιστών, ενώ οι συσχετισμοί δυνάμεων μεταβάλλονται και νέοι δημιουργούνται. Για όλα αυτά, τη σημασία τους στην ευρύτερη περιοχή αλλά και στην Κύπρο, μιλά στην «Κυριακάτικη Χαραυγή» ο λέκτορας στο Τμήμα Τουρκικών και Μεσανατολικών Σπουδών Πανεπιστημίου Κύπρου, […]

Τουρκία, Συρία, Κύπρος: Η σταδιακή μετάβαση…

By nikosmoudouros
Στη λεκάνη της Μεσογείου, για άλλη μια φορά, οι εξελίξεις είναι ραγδαίες. Στη Συρία δοκιμάζεται η ισχύς των συνήθων πρωταγωνιστών, ενώ οι συσχετισμοί δυνάμεων μεταβάλλονται και νέοι δημιουργούνται. Για όλα αυτά, τη σημασία τους στην ευρύτερη περιοχή αλλά και στην Κύπρο, μιλά στην «Κυριακάτικη Χαραυγή» ο λέκτορας στο Τμήμα Τουρκικών και Μεσανατολικών Σπουδών Πανεπιστημίου Κύπρου, […]

Ο ιστορικός εργατικός Αύγουστος του 1948

By Guest

Το έτος 1948 αποτέλεσε το χρόνο των πιο σκληρών αγώνων της Κυπριακής Εργατικής Τάξης, σύμφωνα με τον πρώην Γενικό Γραμματέα της ΠΕΟ, Ανδρέα Ζιαρτίδη.[1] Η εργατική τάξη της Κύπρου ήρθε σε μετωπική σύγκρουση- οικονομική, πολιτική και ιδεολογική- τόσο με την άρχουσα τάξη, ντόπια και ξένη, αλλά και με το αποικιακό καθεστώς και τους ανελεύθερους του νόμους. Το παρόν κείμενο θα καταπιαστεί, σαν επετειακό, με τον Αύγουστο του 1948 όπου το νησί έβραζε, όχι μόνο από τις θερμοκρασίες που παραδοσιακά χτυπούν κόκκινο, και ανάγκαζαν την αποικιακή κυβέρνηση να αποτραβηχτεί στα ορεινά, αλλά από την όξυνση της ταξικής αναμέτρησης, με επίκεντρο τις απεργίες των αμιαντωρύχων και των οικοδόμων. Παρόλο που ο Αύγουστος είναι συνυφασμένος με την ακινησία και τους αργούς καλοκαιρινούς ρυθμούς, εκείνος ο Αύγουστος, γεννημένος μέσα στις οξυμένες διεθνείς και τοπικές συνθήκες, έμελλε να σημαδέψει το Κυπριακό εργατικό κίνημα.

Μετά τη λήξη της πεντάμηνης απεργίας των μεταλλωρύχων της ΚΜΕ το Μάη, σειρά στην επίθεση της εργοδοσίας πήραν τα άλλα κομμάτια της εμπροσθοφυλακής του Κυπριακού συντεχνιακού κινήματος, οι αμιαντωρύχοι και οι οικοδόμοι, τον Αύγουστο του 1948. Η μεν πρώτη των αμιαντωρύχων έληξε με νίκη της συντεχνίας μετά από ένα μήνα, η δε δεύτερη των οικοδόμων ξεκίνησε στις 26 Αυγούστου και έληξε στις 18 του Δεκέμβρη. Η σημασία των απεργιών του 1948, έγκειται στο ότι με το πλευρό της εκάστοτε εργοδοσίας συνασπίστηκε η ντόπια και ξένη αστική τάξη, τα κόμματα και οι εφημερίδες της Δεξιάς, η Εκκλησία αλλά και το ίδιο το αποικιακό καθεστώς, ενώ δίπλα στους απεργούς συστρατεύτηκε ολόκληρη η εργατική τάξη και η φτωχή αγροτιά και το κόμμα τους, το ΑΚΕΛ. Σε μια περίοδο έντασης του αντιαποικιακού αγώνα, κι ενώ η ντόπια αστική τάξη απέρριπτε λεκτικά την όποια συνεργασία με την αποικιακή κυβέρνηση, βρέθηκε ξαφνικά στην ίδια γραμμή πάλης με τους Άγγλους αποικιοκράτες, απέναντι στα πιο δυναμικά κομμάτια της Κυπριακής εργατικής τάξης.

Η επιρροή της Αριστεράς ποτέ δεν είχε εξαρτηθεί από την πρόσβαση στον κυβερνητικό μηχανισμό ή στις δομές εξουσίας της ελληνικής κοινότητας. Η παράταξη αντλούσε τη δύναμη της από την υποστήριξη την οποία της παρείχαν τα λαϊκά στρώματα τα οποία ήταν οργανωμένα στα κατά τόπους παραρτήματα των μορφωτικών συλλόγων, στα συνεργατικά ιδρύματα και κυρίως στις εργατικές συντεχνίες.[2] Προκειμένου να κατασταλεί η επιρροή της παράταξης ως συνόλου, έπρεπε να νικηθεί το ταξικό συνδικαλιστικό κίνημα και μαζί του να επέλθει και η πολιτικό-ιδεολογική ήττα του ΑΚΕΛ. Άλλωστε, μέσα σε συνθήκες όξυνσης της ταξικής αναμέτρησης, μια σειρά ζητήματα τα οποία είχαν εκ πρώτης όψεως οικονομικό χαρακτήρα, συνδέονταν άρρηκτα με τον αντί-αποικιακό αγώνα.’[3]

Οι ταξικοί απεργιακοί αγώνες έγιναν μέσα σε συνθήκες έντονης ιδεολογικο-πολιτικής πόλωσης, τόσο εντός της Κύπρου όσο και διεθνώς. Παρόλο που οι δύο αυτοί παράγοντες αλληλοεπηρεάζονταν σε μια διαλεκτική σχέση, θα τους διαχωρίσουμε για χάρη της ανάλυσης. Το 1948 ήταν χρονιά οικονομικής κρίσης στη Βρετανία, μετά και την Κρίση της Μετατρεψιμότητας της Στερλίνας με το Δολάριο το καλοκαίρι του 1947. Η οικονομική κρίση μεταφέρθηκε και στην Κύπρο το 1948, όπου η τάση καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους ήταν η πτώση των μισθών λόγω της μείωσης των εξαγωγών, κυρίως προς τη Μεγάλη Βρετανία και η άνοδος της ανεργίας.[4] Κατά συνέπεια, οι εργοδότες στο νησί προσπάθησαν να πάρουν πίσω όλες τις κατακτήσεις του συνδικαλιστικού κινήματος και της εργατικής τάξης συνολικά.

Σε συνάρτηση με τα πιο πάνω, και που το σημειώνουν οι Άγγλοι στα έγγραφα της εποχής, είναι ότι η ιστορία των μισθών στην Κύπρο, είναι μια ιστορία αγώνα δρόμου για να συμβαδίζουν με την αύξηση του κόστους διαβίωσης.[5] Ο πληθωρισμός την περίοδο 1947-1948 έφτασε το 24.5%, εκμηδενίζοντας έτσι το λαϊκό εισόδημα.[6] Επίσης, ο δείκτης για τις τιμές των τροφίμων πρώτης ανάγκης για την ίδια χρονική περίοδο, ανέβηκε κατά 19% κάνοντας ακόμα πιο δύσκολη τη διαβίωση της εργατικής οικογένειας, αφού το μεγαλύτερο μέρος του μεροκάματου πήγαινε αμέσως σε τρόφιμα πρώτης ανάγκης.[7] Η μετωπική σύγκρουση του ’48, διεξήχθη μέσα σε πολύ αντίξοες οικονομικές συνθήκες για το εργατικό κίνημα, όπου έπρεπε από τη μια να διεκδικήσει τα τρέχοντα οικονομικά αιτήματα και από την άλλη να υπερασπιστεί τις παλαιότερες κατακτήσεις του, με κυριότερο το δικαίωμα στο συνδικαλισμό. Όπως αναφέρει άλλωστε και ο Ζιαρτίδης, ο χαρακτήρας του αγώνα ήταν αμυντικός.[8]

Στις διεθνείς εξελίξεις το 1948 έχουμε την έναρξη του Ψυχρού Πολέμου μετά την απόσπαση σειράς χωρών της Ανατολικής Ευρώπης από το καπιταλιστικό στρατόπεδο. Στην Ελλάδα, ο εμφύλιος πόλεμος μεταξύ του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας, υπό την ηγεσία του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδας και της ελληνικής κυβέρνησης που υποστηριζόταν από τη Βρετανία και τις Ηνωμένες Πολιτείες, ήταν στην πιο κρίσιμη του καμπή. Όλα αυτά είχαν άμεσο αντίκτυπο στο νησί, αφού είχαν γεννήσει ένα έντονο αντικομμουνισμό. Ο εθνικισμός της Δεξιάς εκφραζόταν υπό τη μορφή του αντικομμουνισμού και το κύριο του χαρακτηριστικό ήταν η έντονη και βίαιη αντίθεση προς το μαζικό λαϊκό κίνημα, των ταξικών συντεχνιών και αγροτικών οργανώσεων.’[9]

Η έναρξη του Ψυχρού Πολέμου, σε συνδυασμό με τον εμφύλιο πόλεμο στην Ελλάδα, είχαν και μια άλλη επίδραση στην Κύπρο, που αφορούσε τις Κυπριακές εθνικές φιλοδοξίες. Μια μελλοντική σοσιαλιστική Ελλάδα, σε συνδυασμό με ένα ισχυρό κομμουνιστικό κίνημα στην Κύπρο, ήταν κάτι που έπρεπε να αποφευχθεί, αφού το νησί είχε αποκτήσει σημαντική στρατηγική σημασία για τα βρετανικά συμφέροντα στη Μέση Ανατολή και οποιεσδήποτε εσωτερικές εξελίξεις θα είχαν άμεσες επιπτώσεις σε ολόκληρη την περιοχή. Η απώλεια του κράτους κατ’ εντολή της Παλαιστίνης και η άτακτη φυγή των Βρετανών από εκεί, η αποχώρηση των Βρετανικών στρατευμάτων από την Κυρηναϊκή, και τέλος η κατάρρευση των διαπραγματεύσεων με την Αιγυπτιακή Κυβέρνηση για την ανανέωση της Αγγλο-Αιγυπτιακής Συνθήκης του 1936, είχαν ως αποτέλεσμα την επισφαλή θέση της Μεγάλης Βρετανίας στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου. Συνέπεια των εξελίξεων στην περιοχή, ήταν η Κύπρος να παραμείνει το μοναδικό στρατηγικό σημείο στην περιοχή για τα Βρετανικά στρατηγικά συμφέροντα. Χαρακτηριστικά, σε δύο διαφορετικά σημειώματα των Αρχηγών του Γενικού Επιτελείου Στρατού (Chiefs of Staff Committee) και της υποεπιτροπής Joint Planning Staff το Μάρτη και Νοέμβρη του 1947, τόνιζαν τη σημασία του να διατηρηθεί η επικυριαρχία της Βρετανίας στην Κύπρο.[10]

Ήδη από τον Ιούνη, η Συντεχνία αμιαντωρύχων είχε υποβάλει στη διεύθυνση της Tunnel Asbestos Company, εταιρεία Αγγλο-Δανικών συμφερόντων, τα αιτήματά της. Αυτά προνοούσαν αύξηση κατά 5% στα μεροκάματα, αναγνώριση της Επιτροπής Εργατικών Διαφορών, αυξημένη πληρωμή της υπερωρίας, ώστε να υπολογίζεται η μια ώρα μιάμιση τις καθημερινές και η μια ώρα δύο τις Κυριακές.[11] Σε αυτά τα αιτήματα προστέθηκε και η επαναπρόσληψη των απολυμένων εργατών, όταν τον Ιούλη η εταιρεία απέλυσε εκδικητικά 15 συνδικαλιστές, λόγω του ότι η ΠΕΟ είχε καταφέρει να εκλέξει την Επιτροπή του Ταμείου Ιατρικής Περίθαλψης. Η εταιρεία απέρριψε όλα τα αιτήματα της συντεχνίας και αρνήθηκε την όποια συζήτηση με αυτή, υπολογίζοντας και στην υποστήριξη που θα είχε από το αποικιακό καθεστώς, αλλά και τους απεργοσπαστικούς μηχανισμούς των «νεοσυντεχνιακών» της ΣΕΚ. Αυτοί οι υπολογισμοί της εταιρείας δεν ήταν αβάσιμοι αφού υπήρχε το χρήσιμο προηγούμενο της απεργίας των μεταλλωρύχων της ΚΜΕ, όπου τόσο το αποικιακό καθεστώς όσο και η ντόπια αστική τάξη με τους μηχανισμούς τους έδρασαν ανοικτά υπέρ της εταιρείας. Συνεπώς, στις 2 Αυγούστου, η συντεχνία κήρυξε την έναρξη της απεργίας με τις εργασίες στο μεταλλείο να σταματούν.

Η Tunnel Asbestos Co. Κατείχε προπολεμικά βαρύνουσα θέση στην ντόπια παραγωγική διαδικασία, κάτι που προσπάθησε να ανακτήσει με την επανέναρξη κανονικών παραγωγικών συνθηκών το 1945. Η εταιρεία στη μεταπολεμική περίοδο μπήκε δυναμικά στην εξόρυξη και εξαγωγή αμιάντου. Στηριζόμενη στην ψηλή παγκόσμια τιμή του αμιάντου, λόγω της αυξημένης ζήτησης για την ανοικοδόμηση της κατεστραμμένης Ευρώπης, γρήγορα ξεπέρασε τις προπολεμικές εξαγωγές της σε αμίαντο, τόσο σε όγκο αλλά και σε αξία. Παρόλο που η εξόρυξη και επεξεργασία του αμιάντου μπορούσε να χρησιμοποιηθεί στην τοπική παραγωγική διαδικασία και συγκεκριμένα στον τομέα των κατασκευών, η εταιρεία προτιμούσε το μεγαλύτερο μέρος του επεξεργασμένου αμίαντου να το εξάγει στη Δανία, Μεγάλη Βρετανία και Ιρλανδία. Ενδεικτικά να αναφέρουμε ότι, ενώ το 1938 εξάχθηκαν 5578 τόνοι επεξεργασμένου αμίαντου αξίας £110.000, αμέσως με το τέλος του πολέμου το 1945, η εταιρεία κατάφερε να εξάγει 3445 τόνους επεξεργασμένου αμιάντου αξίας £120.000.[12] Το 1945 οι εξαγωγές αμιάντου σε αξία αντιπροσώπευαν το 35.6% από τις συνολικές Κυπριακές εξαγωγές μεταλλεύματος, σε αντίθεση με την προπολεμική περίοδο (1938), που αυτές μετά βίας ξεπερνούσαν το 7% της συνολικής αξίας εξαγόμενου μεταλλεύματος από την Κύπρο. Για να καταλάβουμε τη σημασία των εξαγωγών μεταλλευμάτων της Κύπρου, το 1938 αυτές οι εξαγωγές αντιπροσώπευαν το 53% όλων των εξαγωγών του νησιού. To 1947, εξάχθηκαν 7021 τόνοι αμιάντου αξίας £280.000, που αντιπροσώπευε το 12.1% των μεταλλευτικών εξαγωγών σε αξία από την Κύπρο και αντίστοιχα το 4.4% των συνολικών εξαγωγών της Κύπρου.[13]

Η εταιρεία μπόρεσε, παρόλη την απόλυτη άνοδο στα εργατικά της κόστη, να καρπώνεται σε κέρδος τις υψηλές μεταπολεμικές τιμές του επεξεργασμένου αμίαντου.[14] Σε αυτό συνέτειναν δυο παράγοντες. Ο πρώτος, που δείχνει και την άψογη συνεργασία της αστικής τάξης με το αποικιακό κράτος, ήταν το γεγονός ότι το 1947 η κυβέρνηση μείωσε τα μεταλλευτικά δικαιώματα που πλήρωνε η εταιρεία από 5% πάνω στην αξία του εξαγώμενου μεταλλεύματος στο 1.5%.[15] Ο δεύτερος παράγοντας ήταν οι πρώτες μεταπολεμικές κεφαλαιακές επενδύσεις της εταιρείας που έγιναν το 1950-1951 και που βοήθησαν στον εκσυγχρονισμό της παραγωγής και στην άνοδο της παραγωγικότητας της εργασίας.[16]

Από την πρώτη κιόλας μέρα της απεργίας, η υπόθεση των αμιαντωρύχων έγινε υπόθεση ολόκληρης της εργατικής τάξης, αφού η αστυνομία προσπάθησε βίαια να διαλύσει την πορεία των απεργών προς τα γραφεία της εταιρείας, τραυματίζοντας έξι εργάτες. Σαν απάντηση, οι απεργοί προχώρησαν στην κατάληψη διάφορων μύλων της εταιρείας και πάλι όμως η αποικιακή αστυνομία προστάτευσε το ξένο κεφάλαιο, αφού βίαια κατέστειλε τις καταλήψεις και προχώρησε στη σύλληψη 51 εργατών.[17] Από εκείνη τη στιγμή, ο αγώνας των αμιαντωρύχων έγινε αγώνας για να αναγνωριστεί η συντεχνία και να διασφαλιστούν τα στοιχειώδη συνδικαλιστικά δικαιώματα. Μόλις έγιναν γνωστές οι αστυνομικές βιαιότητες και η αυθαιρεσία της εταιρείας, διοργανώθηκαν σε όλες τις πόλεις της Κύπρου διαδηλώσεις από ολόκληρο το Λαϊκό Κίνημα. Στις εργατικές κινητοποιήσεις κυριαρχούσαν τα συνθήματα «Κάτω τα χέρια από τους εργάτες», «Εξουσίες στο λαό», «Αυτοκυβέρνηση» και «Ελευθερία». Όπως πολύ σωστά παρατηρεί ο Κατσιαούνης ‘η πολιτική της Αριστεράς εύρισκε έτσι πρόσφορο έδαφος, θέτοντας σε πολιτικό πλαίσιο τα κοινωνικά ζητήματα τα οποία διεκδικούσε’.[18] Το αποικιακό καθεστώς δεν έμεινε με σταυρωμένα τα χέρια, αφού προχώρησε στη σύλληψη ολόκληρης της ηγεσίας του λαϊκού κινήματος, με την κατηγορία της διοργάνωσης και συμμετοχής σε παράνομη διαδήλωση.[19] Ταυτόχρονα, η εταιρεία προχώρησε και σε εκδικητικά αντίποινα, αφού σταμάτησε τη δωρεάν διανομή ψωμιού, στο οποίο πολλές οικογένειες εξαρτούσαν τη διαβίωση τους και ταυτόχρονα διέταξε τους απεργούς να εγκαταλείψουν τα σπίτια που τους είχε παραχωρήσει η εταιρεία.[20]

Το εργατικό κίνημα της Κύπρου συνειδητοποιώντας ότι ο αγώνας των αμιαντωρύχων ήταν αγώνας ολόκληρης της εργατικής τάξης χρησιμοποίησαν το όπλο της Παγκύπριας παναπεργίας. Στις 13 Αυγούστου, ημέρα που δικαζόταν η ηγεσία του λαϊκού κινήματος, προκηρύχτηκε από τη ΠΕΟ 24ωρη Παγκύπρια παναπεργία. Οι εκδηλώσεις αλληλεγγύης αλλά και η αποφασιστικότητα της συντεχνίας απέδωσαν καρπούς, αφού πολλοί νεοσυντεχνιακοί εργάτες αποχώρησαν από την ΣΕΚ και προσχώρησαν στην ΠΕΟ. Το σημαντικότερο όμως είναι ότι η διεύθυνση της εταιρείας κάθισε στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων με απεργιακή επιτροπή της συντεχνίας.[21] Ως επακόλουθο των διαπραγματεύσεων, στις 30 Αυγούστου λύθηκε η απεργία, αφού ικανοποιήθηκαν τα αιτήματα των απεργών, και ειδικότερα το ζήτημα της επαναπρόσληψης όλων των εργατών και την ακύρωση της «εξορίας» του Γραμματέα της Συντεχνίας Χριστοφή Λασέττα από την περιοχή των μεταλλείων.[22]

Πριν ακόμα λυθεί η απεργία της συντεχνίας των αμιαντωρύχων, ένας άλλος αγώνας ξεκίνησε για την εργατική τάξη της Κύπρου, ένας αγώνας που χαρακτηρίστηκε από τον Β. Γ. Γ. της ΠΕΟ Ανδρέα Φάντη σαν ‘η πιο σοβαρή μάχη του ‘48’.[23] Τόση σημασία προσέδωσε η ΠΕΟ σε αυτή την απεργιακή μάχη, που σε άρθρο του στο Δημοκράτη, μια μέρα πριν την κήρυξη απεργίας, ο Φάντης τόνιζε ότι ‘δεν είναι καθόλου υπερβολή να λεχθεί πως η έκβαση αυτής της απεργίας θα επηρεάσει σε πολύ μεγάλο βαθμό τις μέχρι σήμερα κατακτήσεις του εργατικού μας κινήματος, τη μελλοντική πορεία του κινήματος μας, την οργανωτική του ανάπτυξη και σαν αποτέλεσμα όλων των πιο πάνω, τις πολιτικές κατακτήσεις και τους μελλοντικούς πολιτικούς αγώνες του λαού μας.’[24] Η απεργία αυτή είχε τον πιο έντονο πολιτικό χαρακτήρα από όσες είχαν γίνει μέχρι τότε στη Κύπρο.[25] Ενώ στη περίπτωση των μεταλλωρύχων της ΚΜΕ και των αμιαντωρύχων της Asbestos Tunnel Co. ο εργοδότης ήταν ξένος, στην περίπτωση των οικοδόμων οι εργολάβοι ήταν Κύπριοι, και γύρω τους συνασπίστηκε όλη η ντόπια κεφαλαιοκρατία, με αποτέλεσμα η σύγκρουση να προσλάβει έντονα ταξικό και πολιτικό περιεχόμενο. Ήδη από τις 18 Αυγούστου σε σύσκεψη των οργανώσεων της Δεξιάς, διακηρύχτηκε ότι επρόκειτο να δραστηριοποιηθούν υπέρ των εργολάβων σε περίπτωση διαφοράς τους με την ΠΕΟ.[26]

Η συντεχνία πρόταξε οικονομικά αιτήματα, όπως την αύξηση των κατώτατων μεροκαμάτων κατά 3 σελίνια και την αύξηση της συνδρομής των εργολάβων στις Συντεχνιακές Κοινωνικές Ασφαλίσεις κατά 3 γρόσια την εβδομάδα. Αυτά τα αιτήματα έγιναν αμέσως αποδεχτά από τους εργολάβους. Το κύριο σημείο διαφωνίας όμως, ήταν η αξίωση του Συνδέσμου Εργολάβων Οικοδομών να διαγραφεί άρθρο της προηγούμενης σύμβασης, που καθόριζε ότι μόνο μέλη της ΠΕΟ μπορούσαν να προσλαμβάνονται. Αυτό το ζήτημα ήταν καίριο αφού με την «ελεύθερη πρόσληψη», οι εργολάβοι θα είχαν τα χέρια τους λυμένα για να προβαίνουν σε σκανδαλώδεις διακρίσεις σε βάρος των εργατών που ήταν οργανωμένοι στην ΠΕΟ. Αν έκανε πίσω η συντεχνία σε αυτό το θέμα, ουσιαστικά θα προσυπέγραφε την αυτοκαταστροφή της αν λάβουμε υπόψη το πολωμένο κλίμα της εποχής.[27] Η ιθύνουσα τάξη, ενθαρρύνοντας τους εργολάβους να απορρίψουν τη συνομολόγηση συλλογικής σύμβασης με την ΠΕΟ και προσφέροντας ταυτόχρονα την εναλλακτική λύση της εργοδότησης μέσω της ΣΕΚ, δε στόχευε απλά στο να επιτύχει όρους απασχόλησης ευνοϊκότερους για την εργοδοσία. Στην πραγματικότητα, ο απώτερος σκοπός ήταν να εξοστρακιστεί το ταξικό συντεχνιακό κίνημα ή έστω να επέλθει η διαφοροποίηση του χαρακτήρα του, με βραχυπρόθεσμο στόχο τη συρρίκνωση της παράταξης της Αριστεράς στις δημοτικές εκλογές του 1949.[28]

Η απεργία επηρέαζε 1200 εργάτες, αλλά από τις πρώτες μέρες της απεργίας, μερικοί εργολάβοι δέχτηκαν τα αιτήματα και 400 εργάτες επέστρεψαν στις δουλειές τους.[29] Εκτός από τους απεργοσπαστικούς μηχανισμούς της ΣΕΚ αλλά και τους κατασταλτικούς μηχανισμούς του κράτους, που απροκάλυπτα πήραν το μέρος των εργολάβων και των απεργοσπαστών, οι απεργοί είχαν να αντιμετωπίσουν αυτή τη φορά και το καινούργιο φαινόμενο της ριζοσπαστικοποιημένης δεξιάς που πήρε τη μορφή της «Χ» Κύπρου, όπου δρούσαν σαν παρακρατικοί συνοδεύοντας απεργοσπάστες στις οικοδομές και επιτίθονταν στους δρόμους σε στελέχη του λαϊκού κινήματος.[30] Την ίδια ώρα που η «Χ» είχε το ελεύθερο να δρα στους δρόμους της Λευκωσίας ανενόχλητη, εργαζόμενοι και μέλη μαζικών οργανώσεων σύρονταν στα δικαστήρια ‘για παραπτώματα των οποίων η φύση φανέρωνε πόσο το καθεστώς φοβόταν το λαό που κυβερνούσε.’[31] Για παράδειγμα, στις 2 Σεπτεμβρίου το Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσού καταδίκασε το Δήμαρχο της πόλης Πλουτή Σέρβα, τους Δημοτικούς Συμβούλους Κώστα Παρτασίδη και Παντίνο Μαυρογένη και άλλα 10 συνδικαλιστικά στελέχη της Αριστεράς με την κατηγορία της παράνομης παρέλασης.[32]

Λόγω της βίας των εργολάβων και της κυβέρνησης, αλλά και των αντικειμενικών οικονομικών δυσχερειών τις οποίες αντιμετώπιζαν οι απεργοί λόγω της μακροχρόνιας απεργίας, μια μερίδα απεργών απάντησαν με αντιβία. Σε μερικές περιπτώσεις δυναμιτίστηκαν υποστατικά που ανήκαν σε απεργοσπάστες, αλλά το αποκορύφωμα της αντιβίας ήταν η ανατίναξη του υπό κατασκευή ασύρματου σταθμού της RAF στη Λευκωσία.[33]

Τελικά, μετά από ένα τετράμηνο απεργιακό αγώνα, η συντεχνία των οικοδόμων βγήκε κερδισμένη, αφού στις 18 Δεκεμβρίου 1948 υπεγράφη καινούρια συμφωνία με το Σύνδεσμο Εργολάβων Λευκωσίας.[34] Προς αποφυγή διακρίσεων εις βάρος της ΠΕΟ, οι εργολάβοι αποδέχτηκαν την ίδρυση Γραφείου Εξευρέσεως Εργασίας, όπου θα καταγράφονταν οι άνεργοι κατά σειρά προσέλευσης και οι εργολάβοι θα μπορούσαν να προσλάβουν προσωπικό μόνο μέσω του Γραφείου. Επιπλέον, η συμφωνία επέβαλλε την απόλυση όλων των απεργοσπαστών που εργοδοτήθηκαν κατά τη διάρκεια της απεργίας. Η πολιτική σημασία της απεργίας ήταν πολύπλευρη, αφού η οξύτατη αναμέτρηση είχε συμβάλει στην παραπέρα πόλωση μεταξύ των Ελληνοκυπρίων. Το γεγονός ότι η ΠΕΟ είχε ανταπεξέλθει σε μια τόσο δύσκολη αναμέτρηση, εξανάγκασε την ιθύνουσα τάξη να ενισχύσει ακόμα περισσότερο τους προσανατολισμούς της προς την ασφάλεια την οποία παρείχε η Βρετανική εξουσία.

Όλοι αυτοί οι παράγοντες, μαζί με την απροθυμία των Βρετανών να δώσουν πλήρη Αυτοκυβέρνηση σε μια αποικία που θεωρούσαν ότι θα κυριαρχούσαν οι κομμουνιστές, συνέτειναν στην κατάρρευση της Διασκεπτικής Συνέλευσης, που είχε αρχίσει τις διεργασίες της το Νοέμβρη του 1947 και θα καθόριζε το συνταγματικό μέλλον της Κύπρου. Γι’αυτό, ενώ η Διασκεπτική είχε δημιουργηθεί για να διαμορφώσει και να υποβάλει προτάσεις για σύνταγμα, τελικά το σύνταγμα το υπέβαλε η ίδια η Κυβέρνηση προς τη Συνέλευση. Το ΑΚΕΛ που συμμετείχε στη Διασκεπτική μέσω των εκλελεγμένων δημάρχων του και των συνδικαλιστών της ΠΕΟ, απέρριψε το περιορισμένο, δοτό σύνταγμα δηλώνοντας ότι δε θα αποδεχόταν προδοτικούς συμβιβασμούς. Εντείνοντας τον μαζικό πολιτικό αγώνα, την 1η Αυγούστου μαζί με τον Εθνικό Απελευθερωτικό Συνασπισμό, προχώρησε στην οργάνωση Παγκύπριου Λαϊκού Συνεδρίου Αυτοκυβέρνηση διατρανώνοντας ότι δε θα συνθηκολογήσει στην ξένη κυριαρχία ούτε στα σχέδια του ιμπεριαλισμού να μετατρέψουν το νησί σε Αμερικανο-Βρετανική βάση.[35]

Το Λαϊκό Κίνημα το 1948 με μπροστάρη το ταξικό συνδικαλιστικό κίνημα, έδωσε τις πιο σκληρές μάχες στην ιστορία του. Οι απεργιακές μάχες ξέφυγαν από το στενά συνδικαλιστικό και οικονομικό και πήραν πολιτική μορφή. Η εργατική τάξη της Κύπρου αντιπάλεψε με επιτυχία την ντόπια και ξένη πλουτοκρατία, τους απεργοσπαστικούς μηχανισμούς της ΣΕΚ, τους παρακρατικούς τραμπουκισμούς της οργάνωσης «Χ» και εν τέλει το ίδιο το αποικιακό κράτος με τους κατασταλτικούς μηχανισμούς του και βγήκε νικήτρια. Απέδειξε έμπρακτα τη δυναμική και την αποφασιστικότητα της να παίξει καθοριστικό ρόλο στις εξελίξεις, τόσο στα κοινωνικά όσο και στα πολιτικά ζητήματα. Και όλα αυτά μέσα σε εξαιρετικά αντίξοες συνθήκες οικονομικής κρίσης, έξαρσης του αντικομμουνισμού και ένταση της καταστολής από πλευράς της αποικιοκρατίας, για να ξεκάνει τη μόνη παράταξη που αμφισβητούσε έμπρακτα την κυριαρχία της, την παράταξη της Αριστεράς.

Αλέξης Αντωνίου
Πανεπιστήμιου του Βοσπόρου, Κωνσταντινούπολη.

Σημειώσεις:

[1] Δημοκράτης, ‘Το 48, Χρόνος των πιο σκληρών αγώνων της εργατικής τάξης’, 19 Σεπτεμβρίου 1948.

[2] Ρ. Κατσιαούνης, Η Διασκεπτική 1946-1948, Με Aνασκόπηση της Περιόδου 1878-1945 (Λευκωσία: Κέντρο Επιστημονικών Ερευνών, 2000), σ. 488.

[3] Οπ. Παρ., σ. 472.

[4] Colonial Office, Colonial Annual Reports: Cyprus 1949 (London: HMSO, 1951), σ.10; Δημοκράτης, ‘Η Ανεργία’, 21 Ιουλίου 1948.

[5] A. Avraamides, ‘The Colonial Period – Labour Relations in Cyprus, 1931-1956, in J. H. Slocum (ed.) The Development of Labour Relations in Cyprus (Nicosia: Ministry of Labour and Social Insurance, 1972), σ. 32.

[6] Οπ. Παρ.

[7] CO 67/339/1, Labour Conditions in Cyprus in 1947 (Nicosia: Government Printing Office, 1948).

[8] Α. Φάντης, ‘Στον Αγώνα για Ψωμί, Εξουσία, Λευτεριά’, Δημοκράτης, Τεύχος 6, Νοέμβρης 1948.

[9] Κατσιαούνης, Η Διασκεπτική (2000), σσ. 124-125.

[10] ‘The Defence of the Commonwealth: Memorandum by the Chiefs of Staff for the Cabinet Defence Committee on the General Requirements for Survival in a future War’, 7 March 1947 as seen in J. Kent (ed.), Egypt and the Defence of the Middle East 1945-1951, Part 1 (British Documents on the End of Empire Project, 1998); DEFE 6/4, JP (47) 137, ‘Report by Joint Planning Staff for the Chiefs of Staff Committee’, 4 November 1947.

[11] ΠΕΟ, Ιστορία ΠΣΕ-ΠΕΟ 1941-1991 (Λευκωσία: ΠΕΟ, 1991), σ. 144.

[12] Δημοκράτης, ‘Αμίαντος- Το Βατικανό του Κούκουλα’, 7 Αυγούστου 1948; CO 67/339/1, ‘Trade During 1947’ (Nicosia: Nicosia Printing Office, 1948), p. 5.

[13] W. Parry James, Annual Report of the Inspector of Mines for the Year 1947 (Nicosia: Government Printing Office, 1948).

[14] Δημοκράτης, Ο Αγώνας των Αμιαντωρύχων και τα Τεράστια Κέρδη της Εταιρείας Αμιάντου, 12 Αυγούστου 1948.

[15] Δημοκράτης, ‘Παναπεργία’, 13 Αυγούστου 1948.

[16] W. Parry James, Annual Report of the Inspector of Mines for the Year 1950 (Nicosia: Government Printing Office, 1951).

[17] Δημοκράτης, ‘Τα Χθεσινά Δραματικά Γεγονότα στο Μεταλλείο Αμιάντου’, 3 Αυγούστου 1948.

[18] Κατσιαούνης, Η Διασκεπτική (2000), σ. 473.

[19] Δημοκράτης, ’28 Στελέχη του Λαϊκού Κινήματος στο Δικαστήριο’, 4 Αυγούστου1948.

[20] Δημοκράτης, ‘Ο Αγώνας των Εργατών Αμιάντου Συνεχίζεται’, 4 Αυγούστου 1948.

[21] Δημοκράτης, ‘Άρχισαν από την Κυριακή Διαπραγματεύσεις στον Αμίαντο’, 17 Αυγούστου 1948.

[22] ΠΕΟ, Ιστορία ΠΣΕ-ΠΕΟ 1941-1991 (1991), σσ. 144-149.

[23] Δημοκράτης, ‘Ο Αγώνας των Οικοδόμων η πιο Σοβαρή Μάχη του ‘48’, 19 Αυγούστου 1948.

[24] Δημοκράτης, ‘Ο Αγώνας των Οικοδόμων- Ποίοι είναι οι Παράγοντες της Νίκης’, 25 Αυγούστου 1948.

[25] Κατσιαούνης, Η Διασκεπτική (2000), σ. 490.

[26] Κατσιαούνης, Η Διασκεπτική (2000), σ. 488.

[27] ΠΕΟ, Ιστορία ΠΣΕ-ΠΕΟ (1991), σ. 150.

[28] Οπ. Παρ.

[29] Οπ. Παρ., σ. 152.

[30] CO 537/4041, Political Situation Report in Cyprus During the Month of September 1948, σ. 1. Οι σχέσεις της παρακρατικής οργάνωσης «Χ» που στεγαζόταν στη Λευκωσία στο Σωματείο του Ολυμπιακού με την αποικιακή αστυνομία είναι καλά καταγραμμένες στο Cyprus White Paper το οποίο εκδόθηκε τον Δεκέμβρη του 1948 και το οποίο υπέγραψαν ο Γ. Γ. του Εθνικού Απελευθερωτικού Συνασπισμού, ο Γ. Γ. του ΑΚΕΛ, ο Γ. Γ. της ΠΕΟ, ο Γ. Γ. της ΑΟΝ, ο Γ. Γ. της Ένωσης Αγροτών Κύπρου, ο Γ. Γ. της Παγκύπριας Ένωσης Μικροκαταστηματαρχών, όπως και οι Δημάρχοι Λάρνακας, Αμμοχώστου, Μόρφου, Λαπήθου, Καραβά και Λευκονοίκου και ο Αντιδήμαρχος Λεμεσού.

[31] Κατσιαούνης, Η Διασκεπτική (2000), σ. 495.

[32] Κατσιαούνης, Η Διασκεπτική (2000), σ. 496.

[33] CO 67/360/5, The Internal Security Situation in Cyprus, 25 November 1948, σ. 6.

[34] Δημοκράτης, ‘Λύεται η Απεργία των Οικοδόμων Λευκωσίας. Υπογράφτηκε Χθες η Συμφωνία Μεταξύ των Ενδιαφερομένων’, 19 Δεκεμβρίου 1948.

[35] Δημοκράτης, Στην Αυτοκυβέρνηση κι από την Αυτοκυβέρνηση στην Ένωση Τίποτα δε θα Σταματήσει το Λαό μας για να Κερδίσει: Εξουσία, Ψωμί, Λευτεριά- Ολόκληρη η Ιστορική Ομιλία του Γ. Γ. του ΑΚΕΛ φ. Φιφή Ιωάννου’, 3 Αυγούστου 1948.

*Αρχική Δημοσίευση, 8 Αγούστου 2017

The post Ο ιστορικός εργατικός Αύγουστος του 1948 appeared first on Αγκάρρα.

Κυπριακό - εκλογές

By gregoris
2/1/2018


Με την εκλογή οποιουδήποτε άλλου πλην του Μαλά σφραγίζεται οριστικά η διχοτόμηση.

Με την εκλογή του Μαλά, θα παιχτεί άλλος ένας τελευταίος γύρος συνομιλιών και θα τεθεί η ε/κ κοινότητα ξανά προ του διλήμματος. Θα έχει δηλαδή άλλη μια ευκαιρία να επιλέξει μεταξύ ομοσπονδιακής επανένωσης ή ομαλοποίησης της διχοτόμησης που θα συντελεστεί χωρίς καν να ρωτηθούν οι ε/κ.

3/1/2018

Νικόλαε Αναστασιάδη, αν νομίζεις ότι η διχοτόμηση σημαίνει απλά εσύ τζιαι η συναπαρτζιά σου να έσιετε το κράτος τζιαι να έχουν οι τ/κ ένα κρατίδιο στα βόρεια εδάφη απλά με δυνατότητα σύναψης διεθνών σχέσεων, λανθάνεσαι. Διχοτόμηση σημαίνει να μοιραστεί ούλλη η πίττα – όι μόνο το χώμα. Σημαίνει τζιαι τα γκάζια, τζιαι τα ρώσικα κεφάλαια, τζιαι τες καρέκλες στες Βρυξέλες τζιαι το Στρασβούργο τζιαι τα τσιάρτετ φλάιτ τουριστών ολλ ινκλούσιβ.

Πιο σημαντικά αν νομίζεις ότι οι ε/κ υποστηριχτές της διχοτόμησης πάση θυσία, που σημαίνει ούλλα τα πιο πάνω εν πλειοψηφία, παίζεις μεγάλο κουμάρι τζιαι θα παττίσεις.


3/1/2018

Κάποια στιγμή, πρέπει να ήταν προς το τέλος του 2007, συνάντησα μια παρέα δεξιών της λύσης τους οποίους ήξερα από το 2004 και με τους οποίους είχαμε μοιραστεί την εμπειρία της στήριξης του ΝΑΙ στο δημοψήφισμα. Είχαμε  κινηθεί σε ξεχωριστά σχήματα στη καμπάνια υπέρ της επανένωσης και διατηρούσαμε την γενική ιδεολογική αντιπαλότητα, αλλά λόγω του κυπριακού υπήρχε κάποιο κοινό έδαφος που επέτρεπε οικειότητα. Εγώ είπα τότε κάτι σε στυλ «η οριστική διχοτόμηση πλησιάζει αν δεν υπάρξουν ανατροπές στην ε/κ πλευρά» και αυτοί μου απάντησαν περίπου «αφού αυτό θέλουν οι ε/κ, ας είναι». Με προβλημάτισε έντονα αυτή η συλλογιστική – δεν συνιστούσε μόνο παραίτηση από τον στόχο αλλά και αδιαφορία για την ουσία. Πιο σημαντικά έγινε ξεκάθαρο για μένα ότι η επανενωτική δεξιά δεν είχε ούτε τη δύναμη αλλά ούτε και την έννοια να κάνει κάτι ουσιαστικό για την επανένωση. Όταν το τέλος του 2009 πρωτοκλασάτα στελέχη του ΔΗΣΥ τάχτηκαν ενάντια στην σύγκλιση Χριστόφια-Ταλάτ για την εκ περιτροπής προεδρία και τη διασταυρούμενη ψήφο είχα πει ότι η πορεία προς την διχοτόμηση δεν θα ήταν εύκολο να ανατραπεί. Είχα προβλέψει επίσης ότι όταν θα φτάναμε στο απροχώρητο το πρώτο κόμμα που θα στήριζε ανοιχτά την διχοτόμηση δεν θα ήταν το ΔΗΚΟ ή η ΕΔΕΚ αλλά το ΔΗΣΥ. Αρχές του 2018 νομίζω είμαστε κάπου εδώ. 

Για γέλια τζιαι για κλάματα

By gregoris
17/10/2017

Ρε δαμέ τούτη κυβέρνηση το 2015 εν μέσω συνομιλιών για λύση του κυπριακού αποφάσισεν να ανεγείρει δημοσία δαπάνη μνημείο των επιτιθέμενων πραξικοπηματιών στο προεδρικό τες 15 του Ιούλη τζιαι ήταν να εμποδιστεί στήσιμο μνημείου Γρίβα το 2017 μετά που εκλειδώσαν την διχοτόμηση; Του Γρίβα να μεν του στήσουν τζιαι άλλον μεγάλο μνημείο, που ακόμα τζιαι ο Κληρίδης που τον είσιεν αποκαλέσει εν ζωή «κοινό εγκληματία» επήεννεν μετά θάνατον να του αποτίσει τιμές; Έτο εόκαν τους άδεια πάλεν…


22/10/2017


Εχτές εξεναγήσαμεν μαζί με τον Sertac στην εντός των τειχών Λευκωσία, νότια τζιαι βόρεια της πράσινης γραμμής, μια μικτή ομάδα Ισραηλινών τζιαι Παλαιστινίων που ήρταν στην Κύπρο για να συζητήσουν την δική τους διένεξη. Μιλώντας τους για την ιστορία της κυπριακής διένεξης, της αναπαραγωγής της μέσα που την διαχείριση της δημόσιας μνήμης τζιαι της σημειωτικής των δημοσίων χώρων, των ταυτοτήτων τζιαι των πολιτικών δυναμικών υπήρξαν στιγμές που εν εμπορέσαμεν να συγκρατήσουμεν τα χαμόγελα μας για τον παραλογισμό που επεριγράφαμεν. «Μα γιατί γελάτε;» ελαλούσαν μας οι ανθρώποι που έρκουνταν που μια περιοχή με πολλά πιο μεγάλη, βίαιη τζιαι θερμή διένεξη. Εθυμήθηκα τον Τσόμσκυ που είσιεν έρτει στην Κύπρο πριν καμιάν δεκαετία εν μέσω του πολέμου στο Λίβανο τζιαι όταν ερωτήθηκεν που την δημοσιογράφο “What doyou think about theCyprus problem?” έδωσεν μιαν αξέχαστη απάντηση. «You think you have a problem? You know I just came from Lebanon…”  

Προς την διχοτόμηση

By gregoris
4/10/2017


Που το 1977 τζιαι μετά, θκυο είναι τα βασικά στοιχεία που υπονόμεψαν την διχοτόμηση, δημιουργώντας ανάχωμα στην εμπέδωση της τζιαι κρατώντας ανοιχτή την προοπτική της επανένωσης. Το ένα εν τα ανοιχτά οδοφράγματα τζιαι το άλλον εν η σύγκλιση Χριστόφια-Ταλάτ για τη διασταυρούμενη ψήφο ως πακέτο με την εκ περιτροπής προεδρία σε περίπτωση λύσης.

Τα οδοφράγματα ανοίξαν το 2003 μονομερώς που την τ/κ πλευρά ως αποτέλεσμα της πίεσης που άσκησαν οι τ/κ κινητοποιήσεις αλλά αποτελούν πλέον δικοινοτικό κοινωνικό κεκτημένο λόγου του λαϊκού ρεύματος που εσυνόδευσεν το άνοιγμα τους, ενώ αποκτήσαν τζιαι θεσμική κατοχύρωση το 2004 με τον Κανονισμό της πράσινης γραμμής. Το ότι η ανοιχτή διέλευση στηρίζεται που την ΕΕ, κάμνει τους πλείστους εθνικιστές διστακτικούς στην διεκδίκηση του κλεισίματος τους.


Η διασταυρούμενη ψήφος, η φόρμουλα για την εκτελεστική εξουσία που εμπλέκει τους ανθρώπους της μιας κοινότητας στες πολιτικές διεργασίες της άλλης εσημειώθηκεν το 2009. Ο Χριστόφιας όμως εν εξόρτωσεν να στηρίξει την σύγκλιση επαρκώς στη ε/κ κοινή γνώμη, τζιαι το ότι εν την επισημοποιήσαν με τον Ταλάτ ως Ενδιάμεση Συμφωνία το 2009, επέτρεψεν στον Έρογλου να την πετάξει κάτω που το τραπέζι μόλις εκλέγηκεν. Ο Αναστασιάδης επίσης ετάχτηκεν ενάντια στη σύγκλιση που τες αρκές του 2010 τζιαι έστησεν τζιαι προεκλογική εναντίον της, σπρώχνοντας μάλιστα τζιαι τον Μαλά το 2013 να αποφύγει να την στηρίξει. Παρά το ότι ο Ακκιτζί εξανάβαλεν το πακέτο στο τραπέζι μόλις εκλέγηκεν το 2015, ο Αναστασιάδης αρνείτουν να το δεχτεί μέχρι που εδιασφάλισεν το οριστικό ναυάγιο τον Ιούλη το 2017. Το ότι εδήλωσεν την αποδοχή του επί της αρχής στη εκ περιτροπής προεδρία / διασταυρούμενη ψήφο στο παρά πέντε, σε μια προσπάθεια να μεν φορτωθεί 100% την ευθύνη της κατάρρευσης τζιαι το ότι μόλις έγινεν η κατάρρευση εξανα-απόσυρεν την είναι τζιαι γελοία εκτός που απλά διχοτομική στάση.  



Ο Πρύτανης Χριστοφίδης, που υποτίθεται θα το έπαιζεν υποψήφιος της λύσης, μόλις εψές εδήλωσεν μας με μεγαλοπρέπεια ότι εναντιώνεται στην εκ περιτροπής τζιαι άρα τζιαι στην διασταυρούμενη με στάθμιση ψήφο, επειδή εν υπέρ του πλειοψηφισμού. Οπόταν έμεινεν να δούμε τζιαι τον Μαλά – αν θα στηρίξει, με ποιο τρόπο τζιαι πόσο μασημένα το πακέτο εκ περιτροπής προεδρία / διασταυρούμενη ψήφος. Αν μη τι άλλο για να μάθουμεν τζιαι την ταχύτητα με την οποία κινούμαστε προς τη διχοτόμηση. 

ΤΟ ΣΥΝΑΠΑΝΤΗΜΑ ΤΗΣ ΛΕΦΤΕΡΙΑΣ – Γιώργος Φράγκος

By stasis1

ΤΟ ΣΥΝΑΠΑΝΤΗΜΑ ΤΗΣ ΛΕΦΤΕΡΙΑΣ – Γιώργος Φράγκος

“Ανταμώσανε, κατ’ απ’ τον ίσκιο μιας προδομένης ιστορίας
κατ΄ απ΄ το πέπλο του ακρωτηριασμένου παρελθόντος
δώσαν τα χέρια και ενώσαν τις καρδιές
τις αγκάλες άνοιξαν και λουλούδια φύτρωσαν
κόκκινο τριαντάφυλλο ξεφύτρωσε απ΄ του κανονιού τη μπούκα
η ξιφολόγχη βλάστησε και γίνηκε γαρουφαλιά.
Σ΄ ένα νησί, σε μια πατρίδα μοιρασμένη
απλώνει ο Τουρκοκύπριος τ΄ αδικημένο χέρι
σφίγγει μ΄ αγάπη χέρι Ελληνοκυπριακό
άνθρωπε του νότου αδέρφι μου!
Του βορρά άνθρωπε αδελφέ μου!
Σφίγγουν τα χέρια μ΄ αγάπη
στο συναπάντημα της Λευτεριάς.”

Γιώργος Φράγκος

ÖZGÜRLÜK BULUŞMASI

Buluştular,
ihanete uğramış bir tarihin gölgesi
ve sakat kalmış bir geçmişin örtüsü altında
birleşti elleri, birleşti yürekleri
açtılar kucaklarını ve filizlendi çiçekler
Kırmızı bir gül bitiverdi topun ağzında
Süngü filizlendi ve karanfil oluverdi
Bir adada,
bölünmüş bu vatanda,
uzatarak Kıbrıslıtürk haksızlığa uğramış elini
sevgiyle sıkıverdi Kıbrıslırumun elini
güneyin insanı kardeşim!
kuzeyin insanı kardeşim!
sıkılıyor eller sevgiyle
özgürlük buluşmasında

Yorgos Frangos

 

 

H Σοβιετική Ένωση, η Τουρκία και το Κυπριακό Ζήτημα – Δεύτερο Μέρος

By stasis1

Οι οικονομικοί λόγοι έπαιξαν σημαντικό, αν όχι κρίσιμο, ρόλο στη διαμόρφωση της πορείας της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής. Το τουρκικό οικονομικό σύστημα βασιζόταν σε δυτικά μοντέλα και εξαρτώταν έντονα από την αμερικανική οικονομική βοήθεια. Κατά την περίοδο 1947-1961, η Τουρκία έλαβε 1.862 εκατομμύρια δολάρια στρατιωτικής ενίσχυσης και 1.394 εκατομμύρια δολάρια οικονομικής ενίσχυσης από τις ΗΠΑ. Κι όταν ο [Αντνάν] Μεντερές βρέθηκε αντιμέτωπος με τη χρεοκοπία το 1958, αποδέχτηκε το πρόγραμμα σταθεροποίησης που επέβαλλε διεθνές κονσόρτιουμ το οποίο αποτελούσαν οι ΗΠΑ, η Γερμανία, η Μεγάλη Βρετανία, η Ευρωπαϊκή Ένωση Πληρωμών και το ΔΝΤ. Σε αντάλλαγμα, το κονσόρτιουμ έθεσε νέα χρονοδιαγράμματα για την αποπληρωμή των δανείων της Τουρκίας και της παρείχε οικονομικό πακέτο βοήθειας ύψους 359 εκατομμυρίων δολαρίων. Ταυτόχρονα, η κυβέρνηση Μεντερές προσπάθησε να συνδέσει την οικονομική της πολιτική με τη Δύση μέσω της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας [ΕΟΚ]. Το 1959, η Τουρκία κατέθεσε αίτηση για την απόκτηση του στάτους χώρας συμβαλλόμενης με την ΕΟΚ. Στις αρχές όμως του 1960, η οικονομική και στρατιωτική ενίσχυση των ΗΠΑ στην Τουρκία πέρασε σε ύφεση και οι ηγέτες της Άγκυρας άρχισαν να σκέφτονται την επαναπροσέγγιση με τους Σοβιετικούς, ώστε να βρουν οικονομική βοήθεια. [9]

Η μετατόπιση της Τουρκίας στην εξωτερική της πολιτική δεν μπορεί να εξηγηθεί επαρκώς αν δε λάβουμε υπόψη συστημικούς παράγοντες. Καθώς έγινε σαφής η σοβιετική ισοδυναμία σε πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς, η νατοϊκή πολιτική της “μαζικής κλίμακας αντεκδίκησης” αντικαταστάθηκε από την αρχή της “ευέλικτης ανταπόκρισης.” Αυτό το γεγονός, και το ζήτημα που έθεσε αυτό για το ρόλο χωρών στις πτέρυγες του ΝΑΤΟ σε περίπτωση πολέμου, οδήγησε την Τουρκία να αναλάβει πρωτοβουλίες ώστε να βελτιώσει και να αυξήσει τις σχέσεις της με χώρες της Ανατολικής Ευρώπης και του Τρίτου Κόσμου, ώστε να εκμεταλλευτεί πλήρως τις οικονομικές και πολιτικές της δυνατότητες. Ο Μπουλέντ Ετσεβίτ, ο οποίος αντικατέστησε τον Ινονού ως ηγέτης του κόμματός του τον Μάη του 1972, θεωρούσε ότι η Τουρκία μπορούσε να υιοθετήσει μια εξωτερική πολιτική απέναντι στις υπερδυνάμεις που να είναι προδραστική, σε αντίθεση με την επιφυλακτική πολιτική του Ινονού. Δεν ετίθετο ζήτημα εγκατάλειψης των συμμαχιών της Τουρκίας όπως ήταν το ΝΑΤΟ και η CENTO, εντός όμως των συμμαχιών αυτών, η Τουρκία θα ακολουθούσε πολιτική σχεδιασμένη να εξυπηρετεί τα δικά της εθνικά συμφέροντα. [10]

Επιπρόσθετος παράγοντας υπήρξε η πιο ευέλικτη και λιγότερο αυστηρή σοβιετική εξωτερική πολιτική που αναδύθηκε μετά το θάνατο του Στάλιν το 1953. Η πολιτική αυτή βασιζόταν στην αρχή της ειρηνικής συνύπαρξης με τους γειτονικούς λαούς (Άραβες, Τούρκους, Ιρανούς) και με χώρες που είχαν διαφορετικά πολιτικά, κοινωνικά και οικονομικά συστήματα. Σε ό,τι αφορά την Τουρκία, η νέα σοβιετική ηγεσία παραιτήθηκε των εδαφικών της απαιτήσεων στις ανατολικές επαρχίες της Τουρκίας, καθώς και της επιθυμίας της να ελέγξει τα στενά του Βοσπόρου. Τον Απρίλη του 1960, ο Τούρκος πρωθυπουργός Μεντερές συμφώνησε στην ανταλλαγή επισκέψεων με τον Χρουστσόφ, ως αποτέλεσμα της τουρκικής κυρίως ανάγκης για οικονομική βοήθεια. Ωστόσο, ο Μεντερές ανατράπηκε από το στρατιωτικό πραξικόπημα της 27ης Μάη του 1960, το οποίο έφερε τέλμα στις σχέσεις Τουρκίας-ΕΣΣΔ για άλλα τέσσερα χρόνια.

Το πραγματικό ξεπάγωμα των σχέσεων Τουρκίας-ΕΣΣΔ ξεκίνησε μετά την κυπριακή κρίση του 1964 και την πτώση του Χρουστσόφ από την εξουσία τον Οκτώβρη του ίδιου έτους. Ο Χρουστσόφ είχε φιλικές σχέσεις με τον Μακάριο, καθώς τον έβλεπε ως τον μόνο που μπορούσε να εξασφαλίσει αδέσμευτο και ανεξάρτητο στάτους για την Κύπρο. Η νέα όμως σοβιετική ηγεσία έδινε προτεραιότητα στις σχέσεις της με την Τουρκία. Ο Τούρκος Υπουργός Εξωτερικών Φεριντούν Ερκίν επισκέφθηκε τη Μόσχα στα τέλη του Οκτώβρη του 1964· το κοινό ανακοινωθέν που εκδόθηκε στο τέλος της επίσκεψής του δήλωνε ότι και οι δύο χώρες σέβονταν την ανεξαρτησία της Κύπρου και αποδεχόντουσαν “τα έννομα δικαιώματα των δύο εθνικών κοινοτήτων.”[11] Η μετατόπιση της Σοβιετικής Ένωσης προς την Τουρκία επιβεβαιώθηκε στις 21 Γενάρη του 1965, όταν ο σοβιετικός Υπουργός Εξωτερικών Γκρομίκο δήλωσε πως οι δύο κυπριακές “εθνικές κοινότητες … μπορούν να επιλέξουν ομοσπονδιακή μορφή διακυβέρνησης” [12]. Σαφώς, οι Τούρκοι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής ευχαριστήθηκαν με αυτή την εξισορροπιστική προσέγγιση, την οποία δικαίως θεώρησαν ως εξέλιξη υπέρ τους. Ανταποκρίθηκαν σε αυτή αρνούμενοι να συμμετάσχουν στην νατοϊκή πολυεθνική δύναμη. Η δημιουργία της ήταν κάτι στο οποίο αντιτίθετο σφοδρά η Σοβιετική Ένωση, καθώς θα συνέδεε τη Δυτική Γερμανία με τη χρήση πυρηνικών όπλων. Το Δεκέμβρη του 1965, όταν το κυπριακό ζήτημα συζητήθηκε στη Γενική Συνέλευση [των Ηνωμένων Εθνών], το παγκόσμιο σώμα έφτασε στην ως τότε πιο κατηγορηματική δήλωση υπέρ της ανεξαρτησίας και εθνικής κυριαρχίας της Κύπρου, καθώς και της αντίθεσης σε οποιαδήποτε εξωτερική παρέμβαση στα εσωτερικά του νησιού. Όμως η απόφαση είχε και 54 αποχές. Ανάμεσά τους ήταν η Σοβιετική Ένωση και τα ανατολικοευρωπαϊκά κράτη. [13]

Μετά την επίσκεψη του πρωθυπουργού Αλεξέι Κοσίγκιν στην Άγκυρα το Δεκέμβρη του 1966, οι σχέσεις Σοβιετικής Ένωσης-Τουρκίας πήραν τη μορφή στενότερων οικονομικών δεσμών. Οι Σοβιετικοί θεωρούσαν ότι η οικονομική βοήθεια προς, καθώς και οι ομαλές οικονομικές σχέσεις με λιγότερο αναπτυγμένες χώρες θα μπορούσαν να εξαλείψουν σταδιακά τη δυτική πρωτοκαθεδρία, ενώ θα άνοιγαν και τις προοπτικές αύξησης της σοβιετικής επιρροής. Οι τουρκικές εξαγωγές προς και εισαγωγές από το Ανατολικό μπλοκ αυξήθηκαν ραγδαία, και το μερίδιό τους στο συνολικό εμπόριο της Τουρκίας αυξήθηκε από 7% το 1964 σε 13% το 1967. Το 1967, ο Ντεμιρέλ επισκέφθηκε τη Μόσχα και οι Σοβιετικοί συμφώνησαν στην οικοδόμηση αρκετών βιομηχανικών μονάδων στην Τουρκία, περιλαμβανομένου χαλυβουργείου, μονάδας επεξεργασίας αλουμινίου, και διυλιστηρίου. Ως τα τέλη της δεκαετίας του 1960, η Τουρκία είχε γίνει αποδέκτης περισσότερης Σοβιετικής οικονομικής βοήθειας από κάθε άλλη χώρα του Τρίτου Κόσμου. [14] Το 1972 και το 1978, τα δύο κράτη υπέγραψαν δήλωση “αρχών καλής γειτονίας” και “πολιτικό έγγραφο” φιλικών σχέσεων.

Η κυπριακή κρίση το καλοκαίρι του 1974

Οι περιστάσεις γύρω από το πραξικόπημα κατά του Μακαρίου με στήριξη της ελληνικής χούντας και των τουρκικών εισβολών του Ιούλη και του Αύγουστου του 1974 έχουν εξεταστεί αναλυτικά αλλού. [15] Εδώ θα εστιάσουμε στην τουρκική στρατηγική και τα τουρκικά κίνητρα, καθώς και στη σοβιετική στάση απέναντι στις εισβολές. Στη συνάντηση του Εθνικού Συμβουλίου Ασφαλείας της 15ης Ιούλη, ο Υπουργός Οικονομικών Ντενίζ Μπαϊκάλ δήλωσε ότι η στρατιωτική επέμβαση στην Κύπρο είχε καταστεί αναπόφευκτη. Ως αποτέλεσμα της ύφεσης του Ψυχρού Πολέμου, οι αντιδράσεις των υπερδυνάμεων στις περιφερειακές κρίσεις είχαν αλλάξει. Αντί να παρεμβαίνουν, οι υπερδυνάμεις είχαν αρχίσει να καθησυχάζουν τους συμμετέχοντες σε περιφερειακές συγκρούσεις, και τα κράτη τα οποία έπαιρναν την πρωτοβουλία και δημιουργούσαν τετελεσμένα είχαν πλέον πλεονεκτική θέση. Κατόπιν, ο Μπαϊκάλ παρατήρησε:

Η σημαντικότερη διάσταση του σημερινού πραξικοπήματος δεν είναι η εγκαθίδρυση του Σαμψών, δολοφόνου των Τούρκων και των Βρετανών, αλλά το ότι καθιστά αναπόφευκτο η Ελλάδα να γίνει γείτονάς μας προς νότον. Η Ελλάδα είναι έτοιμη να κάνει αυτό το τελευταίο βήμα. Αυτό πρέπει να αποφευχθεί.

Ο Ετσεβίτ συμφώνησε με τις παρατηρήσεις του Μπαϊκάλ και ισχυρίστηκε πως, ως αποτέλεσμα του πραξικοπήματος, η κεντρική και νότια Ανατολία βρισκόντουσαν πλέον εντός του βεληνεκούς της ελληνικής πολεμικής αεροπορίας. Τα λόγια αυτά αποδεικνύουν ότι το βασικό κίνητρο της Τουρκίας ήταν στρατηγικό. Η πρώτη εισβολή της Τουρκίας στις 20 Ιούλη αποτελούσε εφαρμογή μιας εκδοχής των σχεδίων Άτσεσον, με τον τουρκικό στρατό να καταλαμβάνει τους τουρκοκυπριακούς θύλακες στον άξονα Κερύνειας-Λευκωσίας. Φαίνεται πως ο τουρκικός στρατός αυτό το είδε ως μεγάλη ευκαιρία να διχοτομήσει την Κύπρο, με τον μακροπρόθεσμο στόχο να θέσει υπό τον στρατηγικό του έλεγχο ολόκληρο το νησί. Η Κύπρος ήταν η πύλη εισόδου στη νότια πτέρυγα της Τουρκίας και ο έλεγχός της σήμαινε έλεγχο ολόκληρης της λεκάνης της Ανατολικής Μεσογείου. Αντίστροφα, η Κύπρος, είτε ως ανεξάρτητη, είτε σε ένωση με την Ελλάδα, θα έβαζε την Ελλάδα σε πλεονεκτική γεωστρατηγική σχέση σε ό,τι αφορά τον έλεγχο των αέριων και θαλάσσιων επικοινωνιών. Με τα λόγια του Υπουργού Εξωτερικών Γκιουνές στο Κοινοβούλιο, στις 22 Μάη 1974, η Τουρκία επιζητούσε να ζήσει ειρηνικά με την Ελλάδα, αλλά “ακριβώς για αυτό το λόγο, δε θα επιτραπεί στην Ελλάδα να σιγοτρώει τα τουρκικά συμφέροντα με κανένα τρόπο, ούτε να ανατρέψει την ισορροπία ανάμεσα στις δύο χώρες.” [16]

Μετά την κατάρρευση των συνομιλιών στη Γενεύη, η Τουρκία εξαπέλυσε δεύτερη, μεγάλης κλίμακας εισβολή στις 14 Αυγούστου 1974, καταλαμβάνοντας περίπου το ένα τρίτο του κυπριακού εδάφους και δημιουργώντας τεράστιο προσφυγικό ζήτημα, καθώς περίπου 250.000 κύπριοι εκτοπίστηκαν δια της βίας. Η δεύτερη τουρκική εισβολή αναμφίβολα υπονόμευσε το τουρκικό επιχείρημα ότι η δράση της Τουρκίας αποσκοπούσε στην προστασία της τουρκοκυπριακής μειονότητας του νησιού από τους έλληνες εθνικιστές. Μάλλον, η τουρκική δράση έκανε τη διεθνή κοινότητα να πειστεί να ακολουθήσει την ισορροπημένη ελληνική πρόταση ότι οι επεμβάσεις ήταν ανήθικες και επίσης εντελώς παράνομες από τη σκοπιά του διεθνούς Δικαίου και της Ιδρυτικής Συμφωνίας του 1960. [17]

Εκτός των κριτηρίων σχετικών με την ασφάλεια και τη γεωπολιτική, η απόφαση Ετσεβίτ να εισβάλλει στην Κύπρο επηρεάστηκε ακόμα από την πεποίθησή του ότι η Τουρκία είχε μοναδική ευκαιρία τη φορά αυτή να δράσει προδραστικά και να δημιουργήσει τετελεσμένα, με εύλογες προοπτικές για θετική έκβαση. Ο αμερικανός Υπουργός Εσωτερικών Χένρι Κίσινγκερ δεν είχε διάθεση να φανεί ανταγωνιστικός προς την Τουρκία, συμμάχου μεγάλης στρατηγικής συμμαχίας για τις ΗΠΑ. Όπως είπε με κυνισμό στον πρόεδρο Φορντ, δεν υπήρχε “λόγος για τις ΗΠΑ η Τουρκία να μην καταλάβει το ένα τρίτο της Κύπρου.”[18] Για να βοηθήσει μάλιστα την Τουρκία να πετύχει τους εδαφικούς της στόχους υιοθέτησε την προσέγγιση “βλέποντας και κάνοντας” και παρέμεινε, σε όλη τη διάρκεια της κρίσης, ισχυρά αντίθετος με κάθε στρατιωτική επιλογή παρεμπόδισης των εισβολών. Δίνοντας πράσινο φως στην Τουρκία να χειριστεί την Κύπρο με το δικό της τρόπο, ο Κίσινγκερ ήλπιζε να αποκαταστήσει την ισορροπία ισχύος στην Ανατολική Μεσόγειο και να καθησυχάσει τους Τούρκους. Μετά την εισβολή, το αμερικανικό Κογκρέσο, εν μέρει υπό την πίεση του ελληνοαμερικανικού λόμπι και εν μέρει λόγω εγχώριων πολιτικών ζητημάτων, επέβαλλε εμπάργκο στην πώληση όπλων στην Τουρκία. Όμως το εμπάργκο βρήκε αντίθετο τον πρόεδρο, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ και τον αμερικανικό στρατό. Άρθηκε εν μέρει στα τέλη του 1975 και ολοκληρωτικά το καλοκαίρι του 1978.

Το πραξικόπημα ενάντια στο Μακάριο τον Ιούλη του 1974 έπεισε τους σοβιετικούς ηγέτες ότι το στρατιωτικό καθεστώς των Αθηνών είχε ως στόχο την Ένωση, η οποία θα έφερνε την Κύπρο υπό τον στενό έλεγχο της Ελλάδας, και συνεπώς, του ΝΑΤΟ. Στην πρώτη της επίσημη δήλωση στις 16 Ιούλη 1974, η σοβιετική κυβέρνηση εξέφρασε τη στήριξή της στο λαό και στη νόμιμη κυβέρνηση της Κύπρου, και απέδωσε την ευθύνη αποκλειστικά στους “έλληνες μιλιταριστές” και στο ΝΑΤΟ, που “ενέπνευσε τη δράση της ελληνικής χούντας.” [19] Παρόμοια, η δεύτερη δήλωση της σοβιετικής κυβέρνησης, η οποία εκδόθηκε δύο μέρες αργότερα, αναφερόταν σε “ορισμένους κύκλους του ΝΑΤΟ”, που δεν μπορούσαν να αποδεχτούν “μια ανεξάρτητη Κύπρο με μια αδέσμευτη εξωτερική πολιτική.” [20]

Όταν οι Τούρκοι εισέβαλλαν στην Κύπρο, η Μόσχα τήρησε στάση μάλλον αμφίθυμη. Δεν στήριξε ούτε την τουρκική επέμβαση, ούτε το καθεστώς της Λευκωσίας. Αρχικά, έδειξε ικανοποίηση για τις δηλώσεις της τουρκικής κυβέρνησης πως η εισβολή γινόταν για να “αποκατασταθούν οι συνταγματικές διαδικασίες” και να επιστρέψει στην εξουσία ο Μακάριος.[21] Παρόμοια, ο σοβιετικός Τύπος δικαιολόγησε την τουρκική εισβολή ως λογική αντίδραση στις ελληνικές προθέσεις να προσαρτήσουν οι Έλληνες την Κύπρο και να την μεταβάλλουν σε βάση του ΝΑΤΟ. Στις 21 Ιούλη του 1974, η Πράβδα σχολίασε πως το κίνητρο της τουρκικής κυβέρνησης ήταν η ανάγκη προστασίας των τουρκοκυπρίων, και ότι η Τουρκία αποφάσισε την εισβολή μόνο αφού βεβαιώθηκε ότι κάθε ειρηνική δίοδος επίλυσης της σύγκρουσης είχε εξαντληθεί. Επιπλέον, η Πράβδα αναπαρήγαγε την άποψη της σοβιετικής κυβέρνησης ότι το ΝΑΤΟ χρησιμοποιούσε την Κύπρο για να εδραιώσει την στρατιωτικο-στρατηγική του θέση στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή, και συνέδεσε τις μηχανουργίες του ΝΑΤΟ με την ισραηλινή “επιθετικότητα” απέναντι στις αραβικές χώρες. [22] Ήταν σαφές ότι τους σοβιετικούς τους απασχολούσε πολύ περισσότερο η ισορροπία δυνάμεων και η σταθερότητα στην περιοχή από ό,τι η μοίρα της Κύπρου.[23]

Γρήγορα, οι Σοβιετικοί συνειδητοποίησαν ότι τα τουρκικά στρατεύματα δεν θα έφευγαν ποτέ από την Κύπρο και ότι ήταν ανεπιθύμητη [για την Τουρκία και τις ΗΠΑ] η επιστροφή του Μακάριου. Ωστόσο, συγκρατήθηκαν απ’ το να ασκήσουν κριτική, έστω και έμμεση, κατά της Τουρκίας ή των ΗΠΑ. Η ανακοίνωση της κυβέρνησης στις 28 Ιούλη παρατηρούσε ότι:

Ορισμένοι κύκλοι του ΝΑΤΟ εργάζονται προς την παρουσίαση τετελεσμένων διχοτόμησης της χώρας, ή τουλάχιστον δημιουργίας συνθηκών για μια τέτοια διχοτόμηση…Στην πραγματικότητα, υπάρχει προσπάθεια να παγιωθεί η κατοχή του νησιού, να κοπεί στα δύο, και αυτό μπροστά στα μάτια όλου του κόσμου. [24]

Στην ανακοίνωση 1.000 λέξεων της 22ης Αυγούστου δεν υπήρχε ούτε έμμεση αναφορά στον τουρκικό παράγοντα. Η κριτική ασκούνταν αφηρημένα ενάντια στις ιμπεριαλιστικές δυνάμεις ή τα κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ:

H κατάσταση στην Κύπρο και γύρω απ’ την Κύπρο παραμένει τεταμένη. Οι μιλιταριστικοί κύκλοι του ΝΑΤΟ δεν έχουν σταματήσει τις προσπάθειές τους να εξαλείψουν την Κυπριακή Δημοκρατία ως ανεξάρτητο και κυρίαρχο κράτος με αδέσμευτη πολιτική και να την διαμελίσουν, μετατρέποντας το κυπριακό έδαφος σε νατοϊκό φρούριο στην Ανατολική Μεσόγειο. Οι ιμπεριαλιστικές δυνάμεις παίζουν ένα εγκληματικό παιχνίδι σε βάρος των συμφερόντων του κυπριακού λαού, χρησιμοποιώντας τα πιο αισχρά μέσα και παραβιάζοντας το διεθνές δίκαιο και τη συνθήκη των Ηνωμένων Εθνών. Το πραξικόπημα και τον χονδροειδή στρατιωτικό ελιγμό τους διαδέχονται παρασκηνιακοί διπλωματικοί ελιγμοί πίσω από τις πλάτες του κυπριακού λαού, σε βάρος των συμφερόντων του. [25]

Ο βασικός γενικός σοβιετικός στόχος κατά τη διάρκεια της κυπριακής κρίσης ήταν να διατηρηθούν οι καλές σχέσεις με την Τουρκία και να γίνει εκμετάλλευση των διαφορών Τουρκίας-ΗΠΑ. Άλλος σημαντικός στόχος ήταν η ΕΣΣΔ να έχει ρόλο σε κάθε διευθέτηση του κυπριακού ζητήματος. Όμως η απόπειρα των Σοβιετικών να φέρουν άμεσα την κυπριακή κρίση στα Ηνωμένα Έθνη παρεμποδίστηκε αποφασιστικά από τη Βρετανία και τις ΗΠΑ. Ως αποτέλεσμα των διαπραγματεύσεων στη Γενεύη αποκλειστικά ανάμεσα σε μέλη του ΝΑΤΟ, η Σοβιετική Ένωση πρότεινε το Συμβούλιο Ασφαλείας να στείλει αποστολή στην Κύπρο, η οποία να διαβεβαιώσει ότι τηρείται η κατάπαυση πυρός που συμφωνήθηκε στη Γενεύη. Η πρόταση δεν πήρε υποστήριξη από τα άλλα μέλη του Συμβουλίου και δεν τέθηκε καν σε ψηφοφορία. [26] Όταν έγινε η δεύτερη απόβαση, η Σοβιετική Ένωση καταδίκασε και πάλι την παρέμβαση του ΝΑΤΟ στα εσωτερικά της Κύπρου και υπογράμμισε την ανάγκη να τηρηθεί ο κανονισμός αρ. 353 του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, καλώντας σε κατάπαση πυρός και άμεσο τέλος στην ξένη στρατιωτική επέμβαση. [27] Μια εβδομάδα αργότερα, η Σοβιετική Ένωση πρότεινε τη σύσταση, κάτω από την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών, διευρυμένης συνέλευσης με θέμα την Κύπρο. Στη συνέλευση θα παρακάθονταν εκπρόσωποι όλων των μελών του Συμβουλίου Ασφαλείας, συν αυτούς της Ελλάδας, της Τουρκίας και της Κύπρου. Όμως αργά το απόγευμα της 27ης Αυγούστου, η Τουρκία απέρριψε την πρόταση κάθετα. Τέλος, στις 30 Αυγούστου, η Σοβιετική Ένωση πρότεινε απόφαση με την κοινή στήριξη Αυστρίας, Γαλλίας και Βρετανίας, η οποία καλούσε ελληνοκύπριους και τουρκοκύπριους να ξεκινήσουν άμεσες διαπραγματεύσεις και να εργαστούν στα πλαίσια των Ηνωμένων Εθνών ώστε να λυθεί το προσφυγικό πρόβλημα.[28] Αυτή η απόφαση σηματοδότησε το οριστικό τέλος της κυπριακής σύγκρουσης του καλοκαιριού του 1974.

Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1950, η Άγκυρα θεωρούσε ότι η υποστήριξη των δυτικών της συμμάχων για την Κύπρο θα έκανε εφικτή μια διευθέτηση υπέρ των τουρκικών συμφερόντων. Στο δεύτερο μισό όμως της δεκαετίας του 1960, η Άγκυρα άρχισε να συνειδητοποιεί ότι η πλήρης ταύτισή της με τη Δύση ήταν σε βάρος των συμφερόντων της στην Κύπρο, και ότι έπρεπε να σπάσει τη διεθνή απομόνωση που αποτυπώθηκε τόσο ξεκάθαρα στην απόφαση, το 1965, των Ηνωμένων Εθνών υπέρ της κυπριακής ανεξαρτησίας και κατά κάθε εξωτερικής παρέμβασης ως παράνομης. Η βασική ώθηση για το νέο προσανατολισμό της Άγκυρας ήρθε από την επιστολή Τζόνσον προς Ινονού σχετικά με την Κύπρο. Επειδή ο Ινονού δημοσιοποίησε το γεγονός ότι η ακύρωση σχεδιασμένης απόβασης οφειλόταν στην αντίθεση των ΗΠΑ, η επιστολή αυτή είχε μακροπρόθεσμες συνέπειες για την εξωτερική πολιτική της Τουρκίας. Η τουρκική κυβέρνηση υιοθέτησε την “πολυδιάστατη” εξωτερική πολιτική, βασικό στοιχείο της οποίας ήταν η βελτίωση των σχέσεών της με πρώην αντιπάλους, περιλαμβανομένης της Σοβιετικής Ένωσης και των αραβικών εθνικιστικών κρατών.

Το 1974, η Τουρκία δεν παρενέβη στην Κύπρο για να αποκαταστήσει την συνταγματική τάξη του 1960, ούτε για να παρεμποδίσει το σχέδιο της ελληνικής χούντας για ένωση του νησιού με την Ελλάδα. Ο βασικός της στόχος ήταν η αποκατάσταση της ισορροπίας ισχύος στην Κύπρο με την κατάληψη του ενός τρίτου του νησιού και η παρεμπόδιση του άξονα Ελλάδας-Κύπρου από τα σχέδιά του να κυριαρχήσει στην Ανατολική Μεσόγειο. Οι Σοβιετικοί, για τους δικούς τους στρατηγικούς λόγους, έδειξαν θετική προδιάθεση στα τουρκικά σχέδια και δεν πήραν πρωτοβουλίες για να σταματήσουν τις εισβολές. Οπωσδήποτε, υπήρχαν και άλλοι παράγοντες που συντέλεσαν στη σοβιετική απραγία. Η σοβιετική στρατιωτική στήριξη δινόταν σε χώρες που είχαν δεσμευτεί στο σοσιαλισμό ως επίσημη κρατική ιδεολογία. Η Κύπρος ήταν αδέσμευτη χώρα με ισχυρό κομμουνιστικό κόμμα, είχε όμως και δύο βρετανικές στρατιωτικές βάσεις, ενώ μετά το πραξικόπημα της 15ης Ιούλη, βρισκόταν στα νύχια των Συνταγματαρχών της Αθήνας. Επιπλέον, οι Σοβιετικοί είχαν επίγνωση του γεγονότος ότι η Κύπρος ανήκε στη δυτική σφαίρα συμφερόντων. Και δεν θα διακινδύνευαν άλλη μια στρατιωτική επέμβαση λίγους μήνες μετά την κρίση του Οκτώβρη του 1973 στη Μέση Ανατολή.

Σημειώσεις

[9] Μ. Audin, “Determinants of Turkish Foreign Policy…”, ό.π., σελ. 110-111.

[10] Bulent Ecevit, Dis Politica, Άγκυρα, Ajans Turk, 1976, σελ. 18.

[11[ Izvestiya, 7 Νοέμβρη 1964.

[12] Izvestiya, 22 Γενάρη 1965.

[13] ΟΗΕ, Έγγραφο A/5552/ADD.I.

[14] S. Bolukbasi, The Superpowers and the Third World… , ό.π., σελ.118-119.

[15] I. Asmussen, Cyprus at War…, ό.π.· και J. Sakkas, “Conflict and Détente in the Eastern Mediterranean…”, ό.π.

[16] S. Bolukbasi, The Superpowers and the Third World… , ό.π., σελ. 188-189.

[17] Ό.π., σελ. 176.

[18] Βλ. επιχειρήματα στο Vasilis Fouskas, “Reflections on the Cyprus Issue and the Turkish Invasions of 1974”, Mediterranean Quarterly, 12/3, 2001, σελ. 98-127.

[19] FRUS, Μνημόνιο συζήτησης Φορντ και Κίσινγκερ, 13 Αυγούστου 1974.

[20] Zayavlenie TASS, Pravda, 16 Ιούλη 1974.

[21] Ό.π., 18 Ιούλη 1974.

[22] Kipr: Vosstanovit’ Konstitutsionnii Poryadok, Pravda, 25 Ιούλη 1974.

[23] Zayavlenie Sovetskogo Pravitel’stva, Pravda, 21 και 28 Ιούλη 1974, 4 Αυγούστου 1974.

[24] Ό.π., 29 Ιούλη 1974.

[25] Soviet News, 3 Σεπτέμβρη 1974.

[26] ΟΗΕ, Έγγραφο S/PV 1787.

[27] ΟΗΕ, Έγγραφο S/PV 1794.

[28] ΟΗΕ, Έγγραφο S/ 11479.

H Σοβιετική Ένωση, η Τουρκία και το Κυπριακό Ζήτημα – Πρώτο Μέρος

By stasis1

John Sakkas και Nataliya Zhukova
H Σοβιετική Ένωση, η Τουρκία και το Κυπριακό Ζήτημα
Les Cahiers Irice, 2013

[…]

Η σοβιετική πολιτική στην Κύπρο

Μετά την κυπριακή ανεξαρτησία, οι Σοβιετικοί άρχισαν, για μια σειρά λόγων, να ενδιαφέρονται όλο και περισσότερο για τα κυπριακά πράγματα. Κατά παράδοση, επιδίωξή τους ήταν να αυξήσουν την επιρροή τους στην Ανατολική Μεσόγειο, περιοχή που συνέδεε τα εδάφη τους στη Μαύρη Θάλασσα με τα ζωτικά τους συμφέροντα στη Μέση Ανατολή. Η σημασία της Κύπρου στην περιοχή ήταν προφανής. Ήταν ο χώρος δύο σημαντικών βρετανικών βάσεων, στρατηγικής σημασίας για το ΝΑΤΟ, ενώ το πιο δυναμικό της πολιτικό κόμμα, το κομμουνιστικό ΑΚΕΛ, ασκούσε σημαντική επιρροή στους ελληνοκύπριους. Επιπλέον, το κυπριακό ζήτημα παρείχε τη δυνατότητα στην ΕΣΣΔ να προκαλέσει ρήγματα στην νοτιοανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ. Η δυνατότητα να αποσπαστεί έστω και λίγο η Τουρκία από το ΝΑΤΟ φαινόταν εξίσου σημαντική στη Μόσχα όσο ήταν και το να παραμείνει αδέσμευτη η Κύπρος.

Η ΕΣΣΔ στήριξε σταθερά την συνέχιση της ύπαρξης μιας ενωμένης και αποστρατιωτικοποιημένης Κύπρου και αντιτέθηκε με συνέπεια στη διχοτόμηση – είτε ως εκπλήρωση της “ένωσης” με την Ελλάδα, είτε μέσω “διπλής ένωσης.” Η θεμελιακή λογική του Κρεμλίνου ήταν ότι η προσάρτηση τμήματος του νησιού στο έδαφος μιας χώρας-μέλους του ΝΑΤΟ θα αύξανε κατά πολύ τη δυνατότητα να χρησιμοποιηθεί η Κύπρος ως νατοϊκή βάση. Δεν υπήρχε πιο εφιαλτικό σενάριο για την ΕΣΣΔ. Εξάλλου, το νησί είχε ήδη χρησιμοποιηθεί ως βάση προώθησης των βρετανικών δυνάμεων στην εισβολή κατά της Αιγύπτου, το 1956. [1]

Για την κομμουνιστική υπερδύναμη, η κρίση του 1964 στην Κύπρο δεν ήταν τίποτε άλλο από νατοϊκό πρόσχημα για κατάληψη του νησιού. Στις 15 Αυγούστου, επίσημη σοβιετική δήλωση προειδοποιούσε ότι “αν γίνει ξένη ένοπλη εισβολή σε βάρος του κυπριακού εδάφους, η ΕΣΣΔ θα συνδράμει την Κύπρο στην υπεράσπιση της ελευθερίας και της ανεξαρτησίας της.” [2] Τον επόμενο μήνα, η ΕΣΣΔ δεσμεύτηκε να παραδώσει, και παρέδωσε, οπλισμό και εξοπλισμό αξίας 70 εκατομμυρίων δολαρίων ως τον Οκτώβρη του 1965. Το 1967, η Κύπρος εισήγαγε μεγάλο αριθμό τσέχικων όπλων, τα οποία χρησιμοποιήθηκαν για τη δημιουργία παραστρατιωτικής δύναμης εντός της αστυνομίας. Ως τα τέλη του 1960, η Κύπρος και η ΕΣΣΔ είχαν εδραιώσει στενές διπλωματικές, εμπορικές και  πολιτισμικές σχέσεις, όπως τεκμαίρεται από τις ανεπίσημες ανταλλαγές, το άνοιγμα Σοβιετικού πολιτιστικού κέντρου στη Λευκωσία, το πολυάριθμο προσωπικό της Σοβιετικής Πρεσβείας και την αποδοχή μεγάλου αριθμού κυπρίων φοιτητών στην Σοβιετική Ένωση. [3]

Μετά την εδραίωση του στρατιωτικού καθεστώτος στην Αθήνα, οι Σοβιετικοί ένιωσαν ότι η απειλή κατά των συμφερόντων τους στην Κύπρο δεν ήταν τόσο η Τουρκία όσο η Ελλάδα. Σε πολλές περιπτώσεις εξέφρασαν ανησυχία για την ανάμιξη εξωτερικών παραγόντων στα εσωτερικά της Κύπρου ή προειδοποίησαν για αυτή. Επίσης, συνέχισαν να βλέπουν τον Μακάριο ως τον νόμιμο ηγέτη. Τον Ιούνη του 1971, τον κάλεσαν για να παρακολουθήσει την ενθρόνιση του νέου πατριάρχη της Μόσχας και πάσης Ρωσίας, του Ποιμένος. Ο Μακάριος επισκέφθηκε τη Μόσχα, το Λένινγκραντ, το Ζαγκόρσκ, το Βόλκογκραντ και το Κίεβο, και συνομίλησε με τον Ποντγκόρνι και με τον Υπουργό Εξωτερικών Αντρέι Γκρομίκο. Συζήτησαν, μεταξύ άλλων, για την κατάσταση των διμερών σχέσεων, το κυπριακό ζήτημα, και την κρίσιμη κατάσταση στη Μέση Ανατολή. Η κοινή δήλωσή τους εξέφραζε την επιθυμία για ευόδωση των διακοινοτικών συνομιλιών με βάση “την πλήρη κυριαρχία και ενότητα του κράτους”. Το 1972, η κυβέρνηση της Κύπρου αποφάσισε να αυξήσει τις στρατιωτικές της δυνατότητες με όπλα από την Τσεχοσλοβακία. Αυτό προκάλεσε τη σφοδρή αντίδραση της Ελλάδας και των ΗΠΑ. Τα όπλα στο τέλος παραδόθηκαν στην αποστολή των Ηνωμένων Εθνών στην Κύπρο και έμειναν εκεί ως το 2001. [4]

Σύμφωνα με τα ρωσικά αρχεία, η Σοβιετική Ένωση έπαιξε σημαντικό ρόλο στην οργάνωση της κρατικής ασφάλειας της Κύπρου μέσα από τις γραμμές του ΑΚΕΛ, προστατεύοντας τον Μακάριο από δολοφονία. Επιπρόσθετα, το 1973, το ΑΚΕΛ παρέλαβε από την ΕΣΣΔ 140 χιλιάδες δολάρια μέσα από το Διεθνές Ταμείο ώστε να συνδράμει τις αριστερές εργατικές οργανώσεις. Και στις αρχές του Ιούλη του 1974, και μετά από αίτημα του ΑΚΕΛ, η ΕΣΣΔ απέστειλε κρυφά στην Κύπρο 100 όπλα και 2.500 φυσίγγια για να προστατέψει τους ηγέτες του κόμματος από τις προκλήσεις και την τρομοκρατία της ΕΟΚΑ-Β. [5]

Η επαναπροσέγγιση Τουρκίας-ΕΣΣΔ

Την περίοδο 1945-1960, κατά την οποία η τουρκική εξωτερική πολιτική κυριαρχούνταν από απόλυτη εξάρτηση από τη Δύση, τη διαδέχτηκε μια περίοδος απογοήτευσης με τη Δύση, καθυστερημένης ανακωχής με τα κράτη του Ανατολικού μπλοκ και προσπαθειών επαναπροσέγγισης με τις χώρες του Τρίτου Κόσμου (1960-70). Η σκληρή διπλωματική παρέμβαση του προέδρου Τζόνσον, τον Ιούνη του 1964, κατά των σχεδίων τουρκικής εισβολής στην Κύπρο ήταν ο καταλύτης που έσπρωξε την Άγκυρα να επαναξιολογήσει την εξωτερική της πολιτική. Οι ηγέτες της Τουρκίας αναγκάστηκαν να αναγνωρίσουν ότι η ολική τους προσκόλληση στη φιλοδυτική συμμαχία σε ένα διεθνές σύστημα που άλλαζε ραγδαία είχε αφήσει τη χώρα σχεδόν απομονωμένη από την παγκόσμια κοινότητα.

Αρκετοί παράγοντες σχετικοί με το κυπριακό ζήτημα ανάγκασαν την Τουρκία να σκεφτεί το ενδεχόμενο επαναπροσέγγισης με την Σοβιετική Ένωση. Πρώτα από όλα, η Τουρκία ένιωσε ότι αν ανοιγόταν στην ΕΣΣΔ, αυτό θα ανησυχούσε τις ΗΠΑ και θα τις ανάγκαζε να ξανασκεφτούν τη στάση τους στο κυπριακό. Δεύτερον, η Τουρκία ήλπιζε ότι μπορούσε να κερδίσει τη στήριξη των Σοβιετικών ως προς τη θέση της για την Κύπρο και συνεπώς, να εξασφαλίσει τη στήριξη του κομμουνιστικού μπλοκ στα Ηνωμένα Έθνη. Τέλος, αναζητούσε στο ελάχιστο τη Σοβιετική ουδετερότητα, η οποία θα αρνούνταν στήριξη στις ελληνικές θέσεις.

Πέραν των επιδεινούμενων συνεπειών της κυπριακής κρίσης και της επιστολής Τζόνσον, υπήρχαν και άλλα προβλήματα στις σχέσεις Τουρκίας-ΗΠΑ, τα οποία ασκούσαν πίεση στην τουρκική κυβέρνηση να επανεξετάσει τις σχέσεις της με τις ΗΠΑ: το αυξανόμενο αντιαμερικανικό συναίσθημα στην Τουρκία, λόγω της αμερικανικής παρέμβασης στις εσωτερικές υποθέσεις (στρατιωτικές βάσεις και φήμες για μυστικές δραστηριότητες της CIA)· το “φιλελεύθερο” Σύνταγμα του 1961, το οποίο επέτρεπε την ελεύθερη συζήτηση της εξωτερικής πολιτικής ως πολιτικού ζητήματος· η ακραία πολυδιάσπαση του τουρκικού πολιτικού συστήματος κατά τη δεκαετία του 1960· η ριζοσπαστικοποίηση της τουρκικής νεολαίας και η εμφάνιση, για πρώτη φορά στην τουρκική ιστορία, ενός πραγματικού σοσιαλιστικού κινήματος, το οποίο απαιτούσε καταστροφή των δεσμών της Τουρκίας με τη Δύση και εξομάλυνση σχέσεων με τις αδέσμευτες και τις κομμουνιστικές χώρες [7]· και τέλος, η ακραία αμερικανική αντίδραση στην καλλιέργεια σπόρων οπίου στην Τουρκία.[8]

Σημειώσεις

[1] Andreas Stergiou, “Soviet Policy towards Cyprus”, The Cyprus Review 19/2, 2007, σελ. 83-106.

[2] Pravda, 16 Αυγούστου 1964.

[3] Για μια ανάλυση των σχέσεων Τουρκίας-ΕΣΣΔ από την σοβιετική οπτική, βλ. Boris Potskhveria, Foreign Policy of Turkey after the Second World War, Μόσχα, 1976· και Alexei Rodionov, Turkey. The Crossroads of Destinies, Μόσχα, 2006.

[4] Mikhail Oshlakov, The Freedom Saga. History of Modern Cyprus, Μόσχα, 2010, σελ. 164.

[5] Ρωσικό Κρατικό Αρχείο Σύγχρονης Ιστορίας (RGANI), 89/51/30.

[6] Suha Bolukbasi, The Superpowers and the Third World: Turkish-American Relations and Cyprus, Λονδίνο και Νέα Υόρκη, University of Virginia, 1988, σελ. 89.

[7] Mustafa Audin, “Determinants of Turkish Foreign Policy: Changing Patterns and Conjunctures during the Cold War”, Middle Eastern Studies 36/1, Γενάρης 2000, σελ. 118.

[8] Για το θέμα αυτό, βλ. S. Bolukbasi, The Superpowers and the Third World, ό.π., σελ. 173-175· και James Spain, “The United States, Turkey and the Poppy”, Middle East Journal, τομ. 29, αρ. 3, Καλοκαίρι 1975, σελ. 297-299.

❌